Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
65
titel van Electrodynamica vereenigd, en in de voor acade-
mische lessen berekende leerboeken, bijv. Eisenloiir, p. 638 ,
zeer uitvoerig behandeld zijn, zullen nooit binnen het bereik
der school vallen; evenmin alle proeven over de wederkeerige
werking van electrische stroomen, die door de tafel van
Ampère aanschouwelijk gemaakt worden, de verschijnselen
van den geïnduceerden stroom, de rotation en inductiën
door het aardmagnetisme, de verschillende rotation van be-
wegelijke stroomen om magneten, of van magneten om gal-
vanische stroomen, en meer dergelijke (1). Bij een hoogeren
schoolcursus kan behooren: de kolom van Volta met hare
physiologische, licht- en warmte-verschijnselen, de drooge
kolom van Zaotoni, de theorie van den multiplicator, de
solenoïde, en de spiraal van Elias tot magnetiseren van
staal, de werking van den commutator, en de omkeering van
de polen bij een electromagneet Op een hoogeren trap van
het onderwijs verkrijgt dan ook de inductierol benevens de
vernuftige hamerinrigting van Wagneu , en de magneto - elec-
trische machine eene plaats, die hun met regt toekomt; beide
toestellen worden tegenwoordig zoo veelvuldig in de genees^
kunde gebruikt, dat ieder beschaafd mensch er mede moet
bekend gemaakt worden.
Mogten deze onderzoekingen en werktuigen ook al buiten
den gezigtskring van eene lagere school gelegen zijn, zoo is
(1) Nog i» <Ic tijd niet daar, dat galvanisme en electromagnclisme als
beweegkracht praktische toepassing verkregen hebben. De mogelijkheid van
loodanige toepassing beeft Ja.C0BI voldoende aangetoond, daar hij door elec^
tromagnetisme een bootje op de Newa in beweging bragt, in weérwil van wind
en golfslag. Nog grootere electromagnetische werktuigen vervaardigt de Ame-
rikaan Page, en hij moet ook door geschikte inrigtingen dc kosten van on-
derhoud van deze werktuigen, die veel grooter zijn dan die der stoomwerk-
tuigen, verminderd hebben, intnsschen kan men in de Amcrikaansche be-
rigten omtrent vorderingen in de wetenschappen geen vertrouwen stellen,
zooals bijv, blijkt uil het berigt, dat Payse in Worcester door galvanische
kracht uit water waterstof-gaz bereidde, en dit met groot voordeel aan-
wendde tot verwarming van vertrekken. De mogelijkheid van zulk eene
verwarming moet wel worden toegegeven; maar tevens moet opgemerkt wor-
den, dat waterstof tot de duurste brandstoffen behoort, en dat geene wijze
om het te ontwikkelen meer kost, dan die door het galvanisme,
5