Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 60 — .
langzamere trillingen van den oneindig fijnen aether. De
geluidstrillingen laten zich onmiddellijk zigtbaar en voelbaar
maken; zij zijn het aanschouwelijke, meer bekende, waar-
mede men vertrouwd moet zijn, alvorens men zich aan de
andere trillings-theoriën wagen kan. De derde groep van
natuurkundige verschijnselen vormt de electriciteit met het
magnetisme, dat steeds met haar verbonden is. Beide ver-
toonen verschijnselen van aantrekking, zoo aanschouwelijk,
als wij ze buitendien nergens vinden. Bovendien is de aan-
trekking door een magneet daarom zoo leerrijk, omdat wij
oorzaak en uitwerking beide tegelijk voor ons zien, omdat
wij de oorzaak dier aantrekking verwijderen kunnen, en ter-
stond de werking zien ophouden. Geene werking der zwaar-
tekracht vertoont zich zoo klaarblijkelijk, zoo onmiddellijk in
zamenhang met hare oorzaak. Voorts toonen de proeven
met twee magneten op eene duidelijke en eenvoudige wijze
de verschijnselen van aantrekkende en afstootende polen, en
vormen aldus een aanschouwelijken grond voor de later te
behandelen verschijnselen der polariteit. De afleiding van
de verschijnselen van licht en warmte uit de undulatie-theo-
rie is bovendien moeijelijker, dan alle andere gedeelten, en
vormt daarom billijkerwijze het slot van den cursus. Wil
men daarom, op eenen hoogeren trap, de afzonderlijke hoofd-
stukken niet afscheiden en stuksgewijze behandelen — en
daartoe zal men toch niet gaarne besluiten —dan schijnt
deze volgorde aanbevelingwaardig:
1) Magnetisme en electriciteit.
2) Verschijnselen der aantrekking (evenwigt en beweging).
3) Verschijnselen der trillingen (geluid, licht en warmte).
Geheel anders is het met de zaak gesteld bij het volks-
onderwijs. Het magnetisme kan hier niet dat methodisch
gewigt hebben, van begrippen aanschouwelijk te maken, die
men voor latere verschijnselen noodig heeft; want die ver-
klaringen kunnen slechts door een rijper verstand begrepen
worden. De eigenschap echter der magneetnaald, dat zij
ongeveer naar het noorden wijst, het kompas, en de aan-
trekking van ijzer door een magneet, zijn zoo algemeen be-
kende cn gewigtige onderwerpen, dat de volksschool ze niet