Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 49 —
verwarmende invloed der zonnestralen, de veelsoortige afwis-
selingen der lichtvorschijnselen zouden, zoo al niet geheel
verdwijnen, toch slechts in eene vervelende gelijkvormigheid
elkander opvolgen. De lucht is de altijd werkzame bemid-
delaarster in do groote en gedurige opeenvolging van natuur-
verschijnselen op de aarde (1)." Daarom is voor de popu-
laire voorstelling de lucht vooral van groot belang, en daar-
om opent zij bij Melos en Dieckmann, na de inleidingen,
de reeks der natuurkundige verschijnselen.
Op den druk en de veêrkracht van de lucht zijn wel is
waar werktuigen gegrond, die onder de meest voorkomende
behooren, en zonder twijfel aan iedereen in hunne bijzondere
deelen bekend behoorden te zijn; en onder deze staan onze
waterpomp en de brandspuit bovenaan; maar ook den baro-
meter ziet men bijna in elk huis, en wie heeft niet van de
duikerklok hooren spreken? Bovendien geven de eenvoudige
handelingen van het zuigen, het ademhalen en het tabak-roo-
ken, de als speelgoed zoo veel gebruikte proppeschieter en
erwtenblazer, en het afschieten van een schietgeweer rijkelijk
aanleiding om hierover te spreken.
Tot de physische weelde behoort echter het optellen van
de verschillende soorten van barometers, waardoor geen in-
zigt gegeven wordt in eene nieuwe werking van de drukking
dór lucht, de beschrijving der Cartesiaansche duikertjes, vaii
do tooverkan, den toovertrechter, den tantalusbcker en de
tooverfontein, die, op commando, bij afwisseling springt of
ophoudt te springen, om niet te spreken van eene menigte
andere inrigtingen, die evenzoo zonder eenig werkelijk voor-
deel alleen tot kortswijl dienen. De Heronsfontein is voor
don eersten cursus, vooral in de onduidelijke gedaante, waarin
zij in de meeste leerboeken beschreven wordt, te zamenge-
steld; de windbuks is verouderd; zeer leerrijk daarentegen
is de inrigting van do eenvoudige Heronsflesch; deze is ech-
ter geheel dezelfde als de windketel, en bij de behandeling
van de brandspuit wordt hetzelfde besproken.
Maar hoe is het met de luchtpomp gesteld? Hoewel zij,
(1) Mahbach, Physikalischca Lexicon, Band I, p. 479.