Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 12 --
welke door Jünkee wordt opgegeven. Eerst wordt „ over
de ligchamen in het algemeen" en over htinne eigenschappen
gesproken; vervolgens „ over het vuur in het algemeen
over de warmte en de lichtgevende ligchamtta; ten derde
„ over de lucht in het algemeen" en over de winden, en
eindelijk over het water en de luchtverschijnselen. De na-
tuurkundige toestellen worden vermeld, maar niet beschre-
ven. Een derde eigenaardig kenteeken van deze encyclopae-
dische rigting is, dat er gedurig een streven naar aanschou-
wing blijkbaar is, doch steeds verbonden met de erkenning
van de onmogelijkheid om dat doel te bereiken. Het zy
voldoende hier de bekentenis van Junker zeiven te vermel-
den : „ Onder de talrijke zaken, in dit eerste deel bevat,
is aan velen datgene welkom geweest, wat op de natuur
betrekking heeft, waarin in beknopten vorm het wetenswaar-
digste en gemakkelijkste, zoowel uit de natuurkunde als uit
de natuurlijke geschiedenis, gevonden wordt; en van dit ge-
deelte is ook in de scholen het meest gebruik gemaakt. Ik
dacht daarbij steeds: hoe jammer is het, dat deze leerstof
ook niet door aanschouwing han medegedeeld worden, en dat
niet tevens de magt, wijsheid en goedheid van den Schep-
per, welke ook in de kleinste dingen geopenbaard worden,
den menschen voor oogen kon worden gebragt." Evenzeer
als reeds in deze woorden eene theologische strekking
onmiskenbaar is, zoo zij hier als laatste eigenaardigheid der
encyclopaedisten nog opmerkzaam gemaakt op hunne gekun-
stelde en gezochte vroomheid, welke Junker doet uitroepen:
„ De lucht is eene weldaad Gods, die slechts door weinigen
genoeg erkend wordt!"
De schoolboeken, die in het begin van deze eeuw uitkwa-
men en over reale kundigheden handelden, zijn afdrukken
van Junker, en wemelen tevens van ongerijmdheden en fou-
ten. Hoe de natuurkunde zelfs in de beste schoolboeken be-
handeld wordt, daarvan zij, als voorbeeld, het werk van
eenen hooggeachten paedagoog bijgebragt: de Bürgerschule
van Heinsius (1), „een werk voor de jeugd, dat de begin-
(1) Th. Hbibsids, die Bürgerschule, S'. Ausg, Berlin 1810,