Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 153 — .
Deze twee uiteinden geve men aan iemand, die van het sta-
tion, waar zich de batterij bevindt, telegrafische teekens
moet geven. Hoe het mogelijk is, die te geven, laat zich op
de volgende wijze begrijpelijk maken. Men houde eenen sleu-
tel, in vertikalen stand, los in de hand, zoodat het oor zich
onderaan, vlak voor het aantrekkende gedeelte van den elec-
tro-magneet bevindt. Tevens legge men de regterhand op
den electro - magneet, en houde met geringe kracht den wijs-
vinger tegen den sleutel, alsof men dien van den electro-
magneet wilde afhouden. Nu brenge de helper aan het andere
station de beide draden, die hij in de hand houdt, met el-
kander in aanraking; terstond zal de electriciteit om den
electro-magneet, die eerst volstrekt niet aantrok, stroomen,
en hem magnetisch maken. De sleutel wordt dus nu aange-
trokken. Dit reeds kan als een sein gelden, omtrent welks
beteekenis men zich vooraf moet verstaan hebben. Vervol-
gens doet de persoon, die de beide draden met elkander in
aanraking gebragt had, ze weder van een; de electriciteit
houdt op om den electro - magneet te stroomen, daar haar
weg afgebroken is; de sleutel wordt niet meer aangetrok-
ken , en de zacht daartegen drukkende vinger verwijdert hem
van den electro - magneet. Dit is de tweede beweging, die
de sleutel maakt, het tweede sein. Evenals hier de sleutel,
zoo hangt bij den telegraaf een ijzeren staafje aan een ge-
schikten toestel voor den electro - magneet, en in plaats van
den vinger, drukt daartegen eene veêr. Herstelt men de ge-
leiding aan het andere station, dan wordt dit staafje aange-
trokken; wordt zij afgebroken, dan verwijdert de veêr het
staafje van den electro - magneet. De electriciteit maakt, dat
het ijzer aantrekt; wordt haar weg plotseling afgebroken, dan
verliest het terstond deze aantrekkingskracht (1). Zoo kan
(l) Is (Ie electro - magneet uit goed week ijzer vervaardigd, dan behoudt
hij, als de geleiding afgebroken wordt, bijua geene aantrekkingskracht, lilijft
hij dus aantrekken, ook nadat men de geleiding heeft afgebroken, dan is
dit een bewijs, dat het ijzer nit^t week genoeg is. Men kan dit verhelpen,
door voor de aantrekkende plaatsen van deu electro-magneet een stukje dun
karton te plaatsen , opdat het aangetrokkeue ijzer niet met deu magneet zei-
ven in aanraking kome.