Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 151 — .
wel, elke afzonderlijke omwinding der beide beenen te on-
derzoeken , ze van de naastvolgende af te schuiven, zoo zij
die soms aanraakt, of ze er digter bij te schuiven, zoo dit
kan geschieden, zonder dat zij elkander aanraken. Het is
van belang, aan beide beenen zeer vele omwindingen te ge-
ven, terwijl zij, daar waar het hoefijzer gebogen is, verre
van elkander kunnen verwijderd zijn.
De vrije uiteinden van den draad schuurt -men blank en
drukt elk van dezelve stijf tegen een geleidingsdraad, die van
het zink-kool-element komt. Laat men nu door een ander
een stuk ijzer, bijv. een sleutel, digt bij de uiteinden van het
hoefijzer houden, waar het niet omwonden is, dan wordt de
sleutel op eenen geringen afstand, maar met groote kracht,
door het hoefijzer aangetrokken, en vastgehouden. Het hoef-
ijzer toont dus dezelfde eigenschap van ijzer vast te houden,
als een magneet. Waardoor krijgt het die kracht? Natuur-
lijk , daar het die vroeger niet had, door do electriciteit, die
van het element afkomstig is; deze gaat door den oenen draad
van hot element in het eene uiteinde van den draad van het
hoefijzer, stroomt dan door alle omwindingon om het hoef-
ijzer heen, en vervolgens door het andere uiteinde van den
draad weder naar het galvanische element. "Ware het ijzer
niet met zijde omwikkeld, dan zoude de electriciteit van het
koperdraad in het ijzer zelf overgaan, en door dit langs eenen
kortoren weg naar het element terugkeeren; thans echter was
zij genoodzaakt om het ijzer heen te stroomen. IJzer wordt
dus magnetisch, wanneer de electriciteit er om heen stroomt. Een
ijzer, dat op deze wijze door electriciteit tot een magneet
gemaakt wordt, heet een clectro - magneet.
Pkoef G7. (De electrische telegraaf.) De electrische tele-
graaf bestaat, wat de hoofdzaak aangaat, uit eene electrische
batterij en uit een electro-magneet. De batterij bevindt zich
op de plaats, van waar men teekens geven wil; de electro-
magneet aan het andere station, waarheen men de teekens
seinen wil. Wilde men van de plaats, waar zich de batterij
bevindt, aan don electro - magneet op hot andere station mag-
neetkracht geven, dan zouden, even als in Proef 6G, twee