Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 145 — .
aan te toonen, om niet te spreken van de zoo weinig bedui-
dende proeven, die onder zekere omstaiidiglieden tot de waar-
neming van een wat zuren smaak voeren. AVant de voor-
name proef van Volta , waardoor moet bewezen worden, dat
door onderlinge aanraking van eene zinkplaat en eene koper-
plaat electriciteit wordt voortgebragt, vordert vooreerst in
elk geval het gebruik van den condensator, Ja zij gelukt zelfs
niet, zooals Fisciier (bl. 408) ze beschrijft, met behulp van
den condensator alleen, maar slechts wanneer men zich te-
vens bedient van den electrometer van BoHXEXUERCrER, waarin
een goudblaadje tusschen de beide polen van eene droogo
kolom van Zamboni zweeft. Men kan er dus niet aan den-
ken , om deze nog zoo dikwijls in twijfel getrokkene proef in
de school te doen. Bovendien wordt in onze galvanische
batterijen, zooals zij thans gebruikt worden, de electriciteit
niet opgewekt door contact van twee metalen, maar door aan-
raJcing van twee metalen, of van een metaal en een stuk kool,
met vloeistoffen; en door proeven is het voldoende bewezen,
dat reeds een enkel stuk metaal, in eene vloeistof gedom-
peld, electrisch v/ordt. Daar echter ook deze proeven tot de
fijnere behooren, zoo moet de volksschool de galvanische bat-
terij, zooals zij thans gebruikt wordt, aannemen als iets ge-
gevens , als iets dat gereed is, ze langs analytischen weg ont-
leden, en daarbij trachten op te sporen, op welke wijze de
galvanische stroom ontstaat.
Maar welke galvanische batterij zal men voor de school
gebruiken, daar wij er thans zoo onderscheidene hebben, en
zelfs zoovele, dat men haar aantal bijkans niet kan bepalen?
Vooreerst echter hebben alle galvanische batterijen, hoe ver-
schillend zij ook zijn mogen, toch zekere overeenkomst; zij
bestaan uit twee afzonderlijke ruimten, uit twee bakken. Het
eene is een gewoon drinkglas. Daarin plaatst men het twee-
de; dit is een beker, zoo hoog, dat, als hij in het glas staat,
hij er niet bovenuit steekt, en bovendien wat naauwer dan
het glas, opdat, als hij er midden in staat, overal tusschen
de binnenwanden van het glas en den beker een afstand van
een vinger breedte openblijft. Deze beker moet eene vloei-
stof laten doorzijpelen, en kan uit aarde, gelijk die van onzu
10