Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 142 — .
vlam branden. De luchtsoort in den trechter verbindt zich
begeerig met het verhitte hout, en het brandt. Daar deze
luchtsoort in verbinding met vele stoffen zuren vormt, bijv.
met zwavel, zwavelzuur, heet zij zuurstof. Alle verbranding
is eene verbinding van zuurstof met een brandbaar ligchaam.
Deze zuurstof is een bestanddeel van de lucht; zooals onze
proef ons doet zien, ademen de planten die in den zonneschijn
uit. Het water was noodig tot het opvangen van de zuur-
stof, die zich anders, zooals gewoonlijk, met de ons omrin-
gende lucht zoude vermengd hebben. Men verkrijgt uit de
bladeren der planten schielijker eene grootere hoeveelheid
zuurstof, als men, in plaats van gewoon water, Selters water
neemt, dat meer koolzuur bevat.
Proef 62. (De stikstof.) Onze dampkringslucht is een
mengsel van twee bestanddeelen; het eene is de zuurstof, die
wij reeds hebben leeren kennen; welk is het andere? Daar
de zuurstof zich bij de verbranding met het brandende lig-
chaam verbindt, zoo behoeven wij slechts in eene afgeslotene
ruimte door eene vlam de zuurstof te laten verteren, dan
zal het andere bestanddeel overblijven. Te dien einde be-
vestige men een stuk watte, of spons, aan een ijzerdraad,
cn dompele dit in wijngeest. Heeft dit genoeg wijngeest in-
gezogen, dan houde men den ijzerdraad in een met water
gevulden schotel, zoodat de watten zich eenige vingerbreed
boven het water bevinden, steke ze aan, en zette spoedig
een omgekeerd bierglas zóó daarboven, dat de rand rondom
een weinig in het water dompelt. De vlam gaat uit, zoodra
zij de zuurstof in het glas verteerd heeft; het water is een
weinig hooger in het glas gestegen, en vult het voor een
vijfde gedeelte. De luchtsoort, die in het glas is overgeble-
ven , en vier deelen er van vervult, heet stikstof, omdat le-
vende dieren er in stikken, en, waarvan men zich gemakke-
lijk kan overtuigen, lichten er in uitgaan, zoodat dus geene
luchtsoort geschikt is voor verbranding en leven, zonder
zuurstof.
Onze dampkringslucht bestaat dus uit e'e'n deel zuurstof en
vier deelen stikstof.