Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 136 — .
do lucht den weg naar buiten verspert, terwijl zij integendeel
door haar vast tegen den wand gedrukt wordt. Daarom
stroomt nu de zamengedrukte lucht uit de pijp van den blaasbalg.
Phoep 54. (De. pomp.) Eene buis van vlierhout, zooals
de jongens voor hunne proppenschieters gebruiken, of nog be-
ter, eene wat wijde glazen buis, worde met eenen even lan-
gen zuiger van hout voorzien, die van onderen met werk of
draad omwonden wordt, zoodat hij naauwkeurig in de buis past.
Hoeft men nu den zuiger geheel in de buis geschoven, dan
dompele men haar ondereinde in eenen schotel met water, en
trekke den zuiger op. Onder den zuiger kan geene lucht
komen, daar de toegang door hot water afgesloten is; do
lucht drukt dus alleen van buiten op het water, en drijft het
in de buis; trekt men dus den zuiger er boven uit, dan zal
men zien, dat het water tot boven toe in de buis is geklommen.
Evenzoo bestaat het eene hoofddeel der pomp uit eene lange
houten buis, de zorgvuldig uitgeholde pompbuis; deze staat
van onderen in het water. In de pompbuis bevindt zich een
naauwkeurig sluitende, met leder omwondene zuiger; deze is
onder aan de ijzeren pompstang vastgemaakt, en door middel
van den zoogenaamdcn pompzwengel kunnen wij de pomp-
stang op en neêr bewegen. Bewegen wij de pompstang op-
waarts , dan zal het water in de pompbuis onder den zuiger
klaarblijkelijk moeten in de hoogte stijgen. Indien echter de
zuiger niet anders ingerigt was, dan bij de zooeven genomene
proef, dan zouden wij, als wij de pompstang naar beneden
bewogen, tevens ook het water, in plaats van het op te lig-
ten, terstond weder naar beneden drukken. Daarom is de
zuiger over zijne geheele lengte doorboord, en van boven met
eene Mep voorzien, die zich dan naar boven opent. Beweegt
men dus den zuiger naar beneden, dan stroomt het water
door den zuiger; en ligt men nu den zuiger weder op, dan
ligt men tegelijk het water op, daar het zich door zijne eigene
zwaarte den weg naar beneden afsluit, en de klep stijf togen
den zuiger drukt. Het in de 'hoogte gevoerde water loopt de
uitstroomingsbuis of kraan van de pomp uit. Opdat einde-
lijk hot in de pompbuis gestegcne water onder den zuiger