Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 134 — .
verhinderd worden er binnen te dringen. 2.) Uit een vol vat
loopt, als het spongat gesloten is, en de kraan open staat,
niets nit, daar de drukking der lucht de vloeistof tegenhoudt.
3.) Bij het inademen der lucht vergrooten wij de ruimte in
de borstholte en in de longen; daardoor wordt de lucht daar-
binnen verdund, en de buitenlucht wordt door den druk der
op haar rustende luchtlaag naar binnen gedreven; bij het uit-
ademen vernaauwen wij de borstholte, en er moet lucht uit-
stroomen. 4.) Evenzoo verdunnen wij de lucht, als wij zui-
gen, in eene beslotene ruimte, en bij het tahdkroohen in het
roer of den steel van de pijp.
Peoef 52. (De barometer.) Men toont den kinderen een
barometer; velen kennen hem reeds onder den naam van
weerglas. Zij zien, dat het instrument bestaat uit eene glazen
buis, die van boven gesloten, van onderen daarentegen om-
gebogen is, en een bol heeft, die van boven open is. Men
meet de buis met den duimstok, en bevindt, dat zij ongeveer
acht palm lang is. Het kwikzilver, dat in de buis is, ken-
nen de kinderen reeds door Proef 33.
De lange buis en de bol zijn blijkbaar gemeenschap heb-
bende vaten; in twee zoodanige moet eene vloeistof even hoog
staan, volgens Proef 14. Waarom loopt nu het kwikzilver
niet uit den bol uit? Men vindt het antwoord op deze vraag,
als men bedenkt, dat in gewone met elkander gemeenschap
hebbende vaten niet alleen de hoogte der drupvormige vloei-
stoffen in beide gelijk zijn, maar dat boven beide nog op do
vloeistof even hooge luchtkolommen drukken. Bij den baro-
meter is het geheel anders gesteld; op den openen bol rust
de lucht met haren geheelen druk; maar in de lange buis is
slechts kwikzilver en volstrekt geen lucht. Bij het vullen van
den barometer werd de eene hoeveelheid kwikzilver na de
andere in den bol gedaan, en dan in de buis aan het koken
gebragt; er ontwikkelden zich kwikzilverdampen, die met het
kwikzilver de geheele ruimte vervulden, en alle lucht er uit-
dreven. Wij hebben dus inderdaad met elkander gemeenschap
hebbende vaten, maar in het eene, de lange buis, enkel kwik-
zilver, in het andere eeno zeer kleine kwikkolom, en daar-