Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 133 — .
vult zich met water, en neemt men ze weder er uit, dan zal
hot water, door de zwaartekracht naar benoden gedreven, er
uitloopen. Mon dompele de buis nogmaals in het water, zoo-
dat zij geheel vol water raakt, eu nergens in de buis hicht
blijft, sluite de bovenste opening der buis, terwijl zij zich
nog onder de oppervlakte van het water bevindt, met don
vinger, en ligte ze uit hot glas, steeds de bovenste opening
met den vinger gesloten houdende. Er loopt dan geen water
uit de buis, maar alles blijft er in. Hoe komt dat? In de buis
bevindt zich geen lucht; maar rondom bevindt zich onze damp-
kringslucht, Op de benedenste luchtlaag echter, waarin wij
leven, drukken de hoogere luchtlagen; op haar rust eene
luchtmassa, die verscheidene mijlen hoog is. Door hot ge-
wigt van doze wordt de onderste lucht za nengedrukt, zij be-
vindt zich in eenen zamengepersten toestand; daarom tracht
zij zich naar boven en naar beneden, regts en links, uit te zet-
ten, en drukt tegen alle ligchamen. Zoo drukt zij ook togen
de onderste opening der glazen buis, en draagt het water,
dat zich er in bevindt. Laat men boven den vinger los,
dan stroomt het water terstond er uit, want nu drukt de
lucht van boven even sterk als van onderen, en de zwaarte-
kracht drijft het water naar beneden.
b. Zuigt men uit een vingerhoed de lucht uit, dan blijft
hij aan de lip vastzitten. De buitenlucht drukt hem er te-
gen ; was er lucht in den vingei-hoed, dan zoude deze hem
even sterk van de lip afdrukken, als de omgevende lucht
hom er tegendrukt.
Analoge verschijnselen. 1.) Men neemt een klein bierglas en
vult hot geheel met water; vervolgens drukt men op de ope-
ning een glad stuk papier en houdt de linkorliand er op, ter-
wijl men met de regter het glas omkeert. Nu laat men schie-
lijk de linkerhand los, en wanneer het papier stijf togen den
gladden rand van het glas aansluit, zal er geen druppol uit-
vallen. De lucht draagt de geheele watermassa. Daar de
lucht naar boven drukt, tracht zij in het water in te drin-
gen , langs de binnenwanden op te klimmen, en het water er
uit te drijven. Het komt er op aan, dat zich in het glas
geen lucht bevindt; daarom moot . zij door het blad papier