Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 98 — .
tot zijne oppervlakte weder in eenen horizontalen stand is
gekomen.
Dezelfde waarneming doen wij overal aan grootere en klei-
nere wateren; al mogen ook bij wind en storm golven zich
op golven stapelen; al mogen ook om eenen in het water
geworpen steen golfbergen en dalen ontstaan; zoodra de vloei-
stof tot rust komt, levert zij het bewijs tot de volgende
WeU De oppervlakte van eene drupvormig vloeibare stof
heeft in den toestand van rust steeds eenen horizontalen stand (1).
Proef 14. (Vaten j die gemeenschap met elkander hehhen,)
Men snijdt een vierhoekig plankje, juist zoo breed dat het
zich, doch niet al te gemakkelijk, loodregt in een drinkglas
laat schuiven, en niet zoo hoog als het glas. Daarop schuift
men het plankje er in, zoodat het overeind staat, en niet tot
op den bodem van het glas komt. Daardoor is het glas in
twee afdeelingen, in twee afzonderlijke vaten verdeeld, zoo-
danig dat uit de eene het water onderdoor in de andere ko-
men kan. Giet men nu water in het glas, dan neemt de
oppervlakte eenen horizontalen stand aan, en staat in beide
afdeelingen even hoog. Heeft men eene glazen buis in de
vorm van eene U, dan kan men daarmede de proef herhalen.
Analoge verschijnselen vindt men bij theepotten, schenkkan-
nen , waarin van binnen de vloeistof even hoog staat als in
de tuit, de stand van de olie in de lampen, waterleiding van
den eenen berg naar den anderen door een daL
(1) In het oorspronkelijke wordt in Proef 6 hij de behandeling der
balans het eerst het hoogduitsche woord wagerecht gebruikt, hetwelk boven
door horizontaal vertaald is, hoewel dit laatste woord wel dezelfde zaak
uitdrukt, doch eenen anderen oorsprong heeft. Het Nederduitsche waterpas
kan niet gebruikt worden, alvorens is aangetoond (zoo als in Proef 13
geschiedt), welke gedaante de oppervlakte van het water in rust aanneemt,
Welligt ware het verkieslijk, bij eene behandeling in de nederduitsche taal,
de volgorde in zooverre te wijzigen, dat, nadat opmerkzaam is gemaakt op
de zwaartekracht (Proef 1—3), eene verklaring werde gegeven van de ge-
daante der wateroppervlakte en van het woord waterpas, dat dan vervolgens
kon gebruikt worden bij de behandeling van den hefboom, de balans, enz.
Vert,