Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 79 —
men dan in het schaaltje of hangt men, hij afzijn daarvan,
onmiddellijk aan den korteren-armshaak een te wegen lig-
chaam , zoo zal een gewigtje G, dat juist even zwaar is,
Lij 1 gehragt, daarmede evenwigt maken, daar dan de ar-
men als even lang kunnen aangemerkt worden. Voor een
Lijv. driemaal zwaarder last, heeft men hetzelfde gewigtje
maar verder van hel steunpunt af, hier naar 3, te ver-
plaatsen , en er zal wederom evenwigt zijn.
Unsters hebhen dus dit voordeel Loven gewone balansen,
dat men daarLij maar een, althans veel minder gewigts-
stukken noodig heeft. Zij worden dan vooral gebezigd, als
men telkens andere veelvouden van dezelfde hoeveelheden
af te wegen heeft. Ook voor het wegen van zware lasten
leveren zij gemak op. Waar het daarentegen op groote
naauwkeurigheid der weging aankomt, geeft men de voor-
keur aan gewone balansen.
IV.
Soortelijk gewigt.
Wanneer wij de gewigten van verschillende stoffen , die
wij door weging gevonden hebhen, met elkander verge-
lijken, gebruiken wij de uitdrukking zwaar zijn dikwijls
in eene andere beteekenis dan die, waarin zij tot hier toe
genomen is. Wij doen dat, als wij zeggen dat metaal of
steen zwaar, dat hout ligt is. Stroo , kurk , biezen, hooi,
bestempelen wij met den naam van zeer ligte stoffen. Daar-
mede bedoelen wij evenwel niet, dat metaal wèl eene druk-
king naar beneden zou uitoefenen, hout en stroo daar-
entegen niet; zelfs wachte men zich voor de onderstelling,
alsof de drukking van ijzer altijd grooter zou zijn dan
die van hout. Dit toch ware geheel onjuist, want wij kun-
nen een stuk ijzer nemen, dat juist een pond zwaar is, en
evenzeer een stuk hout van een pond gewigts — en een pond
ijzer zal wel niet zwaarder zijn dan een pond hout. Wij zou-
den zelfs zulke verschillende hoeveelheden van eene zeer
ligte stof, kurk bijv., en van eene zwaardere kunnen nemen ,
dat het gewigt der eerste veel grooter bleek dan dat der
laatsie.