Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 53 —
weêr legen den rand van het glas stoot, of, nog beter, er
met een' strijkstok langs strijkt-, het water geraakt dan in
trillingen, die zeer regelmatig zijn.
Hoogst veerkrachtig is de dampkringslucht, en zijn in 't
algemeen alle luchtsoorten of gassen. Heeft men tocli eene
blaas met dampkringslucht of andere gassen gevuld en zorg-
vuldig digtgebonden , zoo zal men ze niet alleen kunnen
zamendrukken, maar men zal tevens bevinden dat de blaas,
bij opheffing van den druk, hare vorige gedaante terstond
herneemt. Die ongemeene veerkracht der lucht heeft in
later tijd aanleiding gegeven, dat men bedden en kussens
met lucht gevuld, heeft vervaardigd, die voor het zachtste
dons niet behoeven te wijken. De gassen dragen uit dien
hoofde dan ook den naam van veerkrachtige vloeistoffen,
waarmede men geenszins wil te kennen geven, dat de drup-
vormige vloeistoffen niet veèrkrachtig zijn, maar alleen dat
de gassen die eigenschap in eene bijzonder hooge male
bezitten.
Andere ligchamen keeren wel tot hunne vorige gedaante
terug, maar niet geheel en al. Een regte stok, die al te
sterk gebogen wordt, blijft wel niet zoo krom als hij los-
gelaten is, maar wordt toch ook niet weder geheel regt.
Een ronde bal, die sterk geperst wordt, wordt niet weder
volkomen rond. Een draad, die door al te zwaar gewigt is
uitgerekt, krimpt wel weder, maar blijft toch iets langer,
dan hij te voren was. Ook eene veer zal, na lang gespan-
nen te zijn geweest, van hare veêrkracht verloren hebben.
Zelfs van eenen last die niet groot is, maar die lang ge-
werkt heeft, blijft de werking ook later zigtbaar: een
balk, die lang gedrukt en dus lang gebogen geweest is,
zal niet weder geheel regt worden.
Het is hier de plaats om tegen een verkeerd begrip te
waarschuwen, waartoe de benaming \eèvkracht alligt
leidt. Men meene toch niet, dat daarmede een kracht of
vermogen op zich zelf aangeduid wordt, aan sommige lig-
chamen in meerdere, aan andere in mindere mate eigen.
Het is veeleer eene werking, die het gevolg is van twee
vereenigde krachten, 't geen ons klaar blijken zal als wij de
waargenomen verschijnselen van zoogenaamde veêrkracht