Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 314 —
aandoeningen tot de hersenen over. De hersenen zelve zijn
daarentegen ongevoelig. Bij duiven heeft men deze wei-
eens ontbloot, en dan liet zich hare oppervlakte wonden
en zelfs scheuren, zonder dat het dier daarvan iets scheen
te voelen, ofschoon het nog bleef leven en zich bewegen.
Maar zoodra nam men de hersenen niet weg, of er volgde
eene plotselinge verdooving en volslagen magteloosheid op,
waaruit geen ontwaken meer mogelijk was-, aan den wil
was het werktuig, waardoor hij werkt, ten eenemale
ontnomen.
Als men de wortels der zenuwbundels naauwlettend on-
derzoekt, dat is de zenuwdraden ter plaatse waar zg de
wervelkolom in- en uitgaan, dan ontwaart men, dat die
wortels tweeledig zijn, dat de eene meer naar den voor- en
de andere meer naar den achterkant ingeplant is. Maar
nog meer: men heeft bij dieren den voorsten wortel van
een' bepaalden zenuwtak gansch en al doorgesneden, waar-
door de gevoeligheid dier zenuw bleek niet verminderd te
zijn-, het vermogen echter, om de spieren voor welke zij ten
prikkel diende, te bewegen, was verloren. Sneed men
daarentegen alleen den achterwaartschen wortel door, dan
vond juist het omgekeerde plaats: gedeeltelijke onmogelijk-
heid van beweging was er het gevolg van, ofschoon de
aanraking met eenig scherp werktuig pijn bleef geven.
Op die wijze heeft men zich overtuigd, dat de achter-
waarts ingeplante zenuwdraden bepaald gevoels-, de meer
naar voren wortelende daarentegen uitsluitend wilszenu-
wen zijn.
Het aangevoerde geldt van zulke zenuwen, die zoowel
het een als het ander doel — voelen evenzeer als bewegen —
helpen bereiken. Niet alle zenuwen echter dienen voor dat
dubbel oogmerk: sommige zijn enkel gevoels-, andere en-
kel bewegingszenuwen. Onder de gevoelszenuwen bestaat
wederom een zeer opmerkelijk onderscheid". Er zijn er, de
gezigtszenuwen bijv., die niet dan indrukken van een zeer
bepaalden aard, hier lichtindrukken, aan de hersenen
overbrengen; eene gezigtszenuw kan men prikken en knij-
pen zoo veel men wil, zonder dat het pijn veroorzaakt,
maar snijdt men ze door, dan is het ongelukkig voorwerp