Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 209 —
op de heide bij Zeist tot 132 ellen, en bij Eiischede tol
07 ellen geboord. Door die boringen weten wij, dat ook op
meer aanmerkelijke diepten zand en klei in lagen gevonden
worden, en dat er een groot verschil bestaat in hetgeen op
verschillende plaatsen op gelijke diepte aangetroffen wordt.
Te Amsterdam bijv. vond men van 28 tot 50 ellen diepte
eene dikke kleilaag, en daaronder meer dan 100 ellen niet
dan zand; te Gorinchem met afwisseling klei en zand tot
ruim 100 ellen diepte en dan zand; bij Zeist heeft men
van boven af tot op de grootste diepte die men bereikte,
bijkans enkel zand gevonden.
V.
Vrrandeiiiigcn van den Grond.
Hetgeen de waarneming ons omlreni de gesteldheid vati
den grond geleerd heeft, doet ons vragen: waarom zou die
grond wel uit afwisselende lagen bestaan? en waarom be-
paald uit lagen van zoodanige stoffen als wij gevonden
hebben? Om die vragen te kunnen beantwoorden, moeten
wij letten op de veranderingen die de grond van tijd tot
tijd ondergaat, en op hetgeen bij die veranderingen plaats
heeft. De geschiedenis leert ons, dat de gesteldheid van
water en land in Nederland groote wijzigingen heeft onder-
gaan. Op vele plaatsen is thans water, waar vroeger land
was, en omgekeerd, daar waar waterplassen waren, heeft
men tegenwoordig land.
De Zuiderzee was vóór 700 jaar een binnenmeer, welks
omvang zich bepaalde tot het zuidelijkste gedeelte van de
tegenwoordige zee, en ze is sedert dien tijd viermaal grooter
in omvang geworden; het Haarlemmermeer besloeg vóór 300
jaar 5000 bunders, en bedekt thans 17800 bunders; het is
dus ruim driemaal zoo groot geworden.
Eene groote streek lands in Zuid-Holland is in 't jaar
1421 in een' waterplas veranderd, bekend onder den naam
van den Diesbosch. De kust van Zuid-Holland s\.re\\.e zich
in vorige eeuwen verder zeewaarts uit; de kerk van Sche-
veningen bijv. stond nog vóór ruim eene eeuw midden in het
dorp, en staat thans zeer digt aan strand; of beter gezegd,