Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 251 —
Als men aan eene plaats eene voltasche batterij heeft, en
aan eene van hare polen, de koperpool bijv., een' stevigen
metaaldraad bevestigt, die uren ver tot aan eene andere
plaats reikt en van daar terugkeert naar de eerstgemelde
plaats, om aan de andere pool der batterij te regt te ko-
men, dan is de galvanische keten gesloten, en de electrische
stroom doorloopt den geheelen draad met eene snelheid die
ongeloofelijk is, en die van het licht hoogstwaarschijnlijk
nog verre overtreft. In stede van den geleiddraad, le be-
stemder plaatse aangekomen, te doen terugkeeren, kan men
volstaan met hem aldaar aan eene groote koperen plaat te
verbinden, die regtop den grond wordt ingelaten, mits men
dan de pool, waartoe hij anders moest terugkeeren, mede
aan dergelijk eene in den grond begraven plaat vastmake,
dan sluit de bodem zelf de keten, en de stroom vindt zijn
weg en loopt behoorlijk rond.
Nu verbeelde men zich op de plaats waarheen men seinen
wil, een' omwonden' hoef als boven beschreven is, in de ge-
leiding ingevoegd, en op de plaats van waar men berigt
wil geven, eene inrigting waardoor men in staal is, de ge-
meenschap, hetzij tusschen de zinkpool en den grond of
tusschen de koperpool en den geleiddraad spoedig, zoo dik-
wijls en voor zoo lang men verkiest, af le breken of te her-
stellen, dan heeft men hel in zijne magt, om op de gindsche
plaats het sluitstuk naar believen van den hoef te laten af-
vallen of er door le doen aantrekken. Men heeft derhalve
eene op- en nedergaande beweging, waarover men, op den
verren afstand waarop men zich bevindt, kan gebieden, als
bestuurde men ze onmiddellijk met eigen hand. Door die
beweging te verbinden aan een hefboompje, kan men ze
overbrengen op den gang van een' slinger, gelijk die van
een vallend gewigt bij onze slingeruurwerken daarop over-
gebragt wordt. Zoo doende kan men een' wijzer over een
met letters in het rond beteekende plaat van letter tot
letter doen overspringen, en zoo men maar op zijn tellen
past, stand doen houden bij de letter die men bedoelt-, aldus
geschiedt het bijv. op de telegrafische lijn van Amsterdam
naar Rotterdam.
Voor den nieuwen IcXegtA-Ai yan Amsterdam o\) de Helder