Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 245 —
een slap zuur doortrokken is, voorts op het lapje laken eerst
koper, en daarop onmiddellijk zink, dan weêr een nat
lapje, enz.-, eindelijk op het bovenste lapje enkel eene kope-
i'en schijf, waaraan weer een koperdraad bevestigd is. Zoo-
dra men dan beide draadeinden, die gewoonlijk polen ge-
heeten worden, met elkander in aanraking brengt, is de
tweeledige stroom of keten, gelijk men zegt, gesloten, en
de ontwikkeling van electriciteit gaat voort, zoo lang de
/.inkstukjes nog eene vrij zuivere metaaloppervlakte behou-
den, dat echter op den duur bij deze eenvoudigste inrig-
ting het geval niet blijft, gelijk nader blijken zal.
Brengt men tusschen de op geringen afstand van elkan-
der gehouden polen K en Z, nadat men ze scherp heeft
aangepunt, een weinig, liefst met wat zuur vermengd, wa-
ter, in een open glazen pijpje, dat aan weerskanten met
kurkjes toegestopt is, op de wijze in Fig. 84 voorgesteld,
dan ontstaan er, mits de kolom maar hoog genoeg op-
Fi". 84. gestapeld is, en alzoo sterk genoeg werkt,
kleine gasbellen aan de koperpool K, dat
is aan het uiteinde van dien draad, welke
onmiddellijk aan een zinkplaatje, het on-
derste, bevestigd is; deze pool is, gelijk wij
weten, harsachtig electrisch. De andere pool Z kan ge-
voegelijk met den naam van zinkpool bestempeld worden,
daar het koperplaatje, waaraan deze vastgemaakt is, door
een nat lapje van het bovenste zinkplaatje gescheiden is, en
zij dus de electriciteit van dat zinkplaatje, namelijk glas-
achtige, heeft. Terwijl er ziciï nu gas aan de koperpool
ontwikkelt, wordt de zinkpool allengs zwart. Opzettelijk
en naauwkeurig onderzoek heeft geleerd, dat gemeld gas
niet anders dan waterstofgas is, en dat het zwart worden van
den draad Z aan zuurstof moet toegeschreven worden, die
zich daarmede scheikundig verbonden heeft. Beide die lucht-
soorten nu maken de bestanddeelen van het waler uit, en,
wal zeer opmerkelijk is, zij ontstaan hier juist in zulke be-
trekkelijke hoeveelheden als ze in het waler voorhanden
zijn. Het schijnt dus, dat door de werking der kolom het
waler in zijne bestanddeelen ontleed wordt, en dat is in-
derdaad het geval. Maar bedriegen wij ons daarin niet,