Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 233 —
kend, dat vleescli des zomers spoedig bederft, terwijl men
het 's winters gemakkelijk weken lang bewaren kan, ook
zonder het in azijn te leggen of te zouten. Even zoo blij-
ven lijken in den winter veel langer onveranderd dan in
den zomer-, bij vorst kan men ze zelfs zeer lang in de
lucht laten liggen; en in het hooge noorden heeft men
onveranderde lijken gevonden van menschen en dieren,
die vele jaren geleden reeds gestorven waren. Een der-
gelijke invloed heeft ook de warmte op het gisten, waartoe
insgelijks een bepaalde warmtegraad noodig is.
V.
Scheikundige verwantschap.
Wij hebben gezien, dat bij vele verschijnselen scheiding
en verbinding van stoffen plaats heeft-, het is dus van be-
lang naauwkeurig te bepalen, wat wij ons bij die woorden
moeten voorstellen.
Een der wezenlijkste kenmerken van scheiding en ver-
binding is het veranderen van stoffen in nieuwe, die ge-
heel andere eigenschappen hebben. Vaste ligchamen worden
vochten of luchtsoorten, of omgekeerd-, ongekleurde gaan
over in andere, die gekleurd zijn, of gekleurde in kleur-
looze; een ligchaam dat weinig ruimte inneemt, in een an-
der dat veel ruimte beslaat; een reukeloos ligchaam gaat
over in een sterk riekend.
Verder bleek ons daar waar naauwkeurig onderzoek mo-
gelijk was, dat de hoeveelheid stof altijd dezelfde bleef:
dat, bij verbinding, de bestanddeelen te zamen juist even-
veel wogen als het zamengesteld ligchaam, 't welk daaruit ont-
stond, en dat omgekeerd bij scheiding het ligchaam ver-
anderde in nieuwe ligchamen,' wier gezamenlijk gewigt ge-
lijk was aan dat van het oorspronkelijk ligchaam.
Eene andere omstandigheid, die verdient opgemerkt le
worden is, dat bij verbinding de stoffen zich niet in haar
geheel met elkander vereenigen, maar in hare kleinsteniet
onderscheidbare deelen; het is niet eene verbinding, zoo als
er bijv. tusschen kalk en steen plaats heefl, wanneer men
daarmede een' muur opmetselt, en waarbij elke steen een ge-