Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 232 —
onlbinding, maar waarbij levens verbinding met zuurstof
uil de lucht plaats heeft. Juist omdat alle stoffen uit het
plantenrijk uit dezelfde grondstoffen zijn zamengesteld, is
het niet vreemd, dat men uil vele dezelfde stof kan be-
reiden; dal azijn zoowel uit hout, als uit wijn en bier kan
vervaardigd worden; dat ook suiker in azijn kan overgaan.
Eindelijk is ook het bederven of verrotten van dierlijke
ligchamen, die voornamelijk uit koolstof, waterstof, zuur-
stof en stikstof bestaan, eene ontbinding, waarbij zich ten
slotte deze bestanddeelen weder onderling en met zuurstof
uil de lucht vereenigen, zoo als de waterstof met zuurstof
tol waterdamp, de koolstof met zuurstof lot koolzuur. Daar
de nieuwe verbindingen die hier ontstaan, grootendeels
luchtsoorten zijn, verspreiden ze zich, wanneer het doode
ligchaam niet luchtdigt ingesloten is, in den dampkring.
Vandaar dat eindelijk van hel ligchaam maar weinig op
de plaats zelve overblijft, ofschoon wij hier evenmin ver-
nietiging bespeuren, als in die vorige gevallen, waar wij de
stof zagen verdwijnen. Het bederven van vleesch is een
begin van verrotting, dal is, van ontbinding, en van eene
verbinding met de zuurstof der lucht.
Wil men het zuurworden van wijn of bier, en het bederven
van vleesch tegengaan, dan moei men zorgen, dal er geene
lucht bij komen kan, daar de verbinding met de zuurstof
der lucht dan onmogelijk wordt. Bij wijn bewerkstelligt
men dit door het zoogenaamde zwavelen der wijnvaten, bij
vleesch door inzouten en door rooken. Wat bij deze be-
werkingen eigenlijk plaatsheeft, kunnen wij hier niet vol-
komen verklaren.
Dal de aanwezigheid van lucht de oorzaak, of ten minste
eene der oorzaken van bederf is, blijkt daaruit, dat als
men vleesch of groenten in kistjes legt, waar alle lucht
uitgepompt wordt, ze jaren lang volkomen goed blijven.
Men voorziet zich op die wijze van versche spijzen voor
zeereizen; men heeft meermalen zulke spijzen ettelijke reizen
naar Oostindi'é laten doen, zonder dat zij in 'l minst be-
dorven geraakt waren.
Tot bederf, en zoo ook tol gisting, is nog eene andere
oorzaak noodig, een zekere graad van warmte. Het is be-