Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 230 — ^
waaruit men door koken alle luclit gedreven heeft; het is
hier de zuurstof der lucht die in het water is , die zich
met het ijzer verbindt en ijzerroest vormt.
Ook door verhitting roest ijzer, zoo als wij bijv. aan kag-
chels kunnen zien, die dikwerf gloeijend gestookt worden.
De roest die zich dan vormt, is van den anderen onderschei-
den ; het eerste begin van roesten vertoont zich als eene
verandering van kleur, die vooral bij blank ijzer zeer dui-
delijk in het oog valt; het ijzer wordt eerst ])laauw, dan
geel en rood; wordt de roestlaag dikker, dan verkrijgt zij
eene zwart bruine kleur; fijn gewreven, geeft deze roest een
donkerrood poeder. De eerste roest is eene verbinding
van ijzer met zuurstof en water, en kan zich dus niet vor-
men in lucht, waar geen waterdamp in is; daar deze in-
tusschen in gewone lucht altijd aanwezig is, zien wij ijzer
overal roesten, maar des te meer naar mate er meer wa-
terdamp is, dus bijv. digt bij de zee in sterkere mate dan
binnen's lands. De tweede roest is alleen eene verbinding
van ijzer met zuurstof, en ontstaat dus ook in drooge even
goed als in vochtige lucht. Dat er in beide gevallen eene
verbinding plaats heeft, blijkt uit de vermeerdering van ge-
wigt. Dat desniettemin het metaal verliest door het roesten,
dat is , vermindert, komt alleen daarvan , dat de roest-
korst van het ijzer afvalt of door schuren er afgenomen
wordt, waardoor dan die hoeveelheid ijzer, die in ijzerroest
veranderd was, tevens wordt weggenomen.
Koper verroest niet zoo spoedig als ijzer; het wordt daarbij
overtrokken met eene groene laag van zoogenoemd koper-
groen, een zwaar vergif. Dit is eene verbinding van koper met
zuurstof en met koolzuur, dat, even als waterdamp, altijd in
eene kleine hoeveelheid in den dampkring aanwezig is. Dat
dit koolzuur een bestanddeel van kopergroen uitmaakt, wordt
men gemakkelijk gewaar, als men er azijn op giet; er heeft dan
eene ontwikkeling van eene luchtsoort plaats, even zoo als
bij den kalksteen gebeurt; en men kan dan aantoonen, dat
die lucht de eigenschappen heeft, welke wij bij koolzuur
hebben leeren kennen.
Lood, tin en zink ondergaan, aan de lucht blootgesteld,
wel verandering, maar verteren niet merkbaar, dat is, er