Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
stof bevat-, insgelijks bij verbranding van steenkolen, olie
en in 't algemeen van alle dierlijke en plantenstoffen , als
waarvan evenzeer waterstof een bestanddeel is.
Dat het verlichtings-gas door verbranding water voort-
brengt, bevestigt de opmerking, dat in een niet ruim ver-
trek waar men een' tijd lang eene gasvlam laat branden,
sommige voorwerpen vochtig worden.
Als men op een aangestoken lamp een' glazen schoor-
steen zet, ziet men het'glas eenige oogenblikken beslaan.
Deze aanslag vertoont zich niet aan de buitenzijde, maar
aan de binnenzijde van het glas, dus juist daar, waar de
lucht door de hitte der vlam verwarmd wordt. Hij laat
zich derhalve kwalijk verklaren op de wijze, waarop wij
vroeger van dat verschijnsel rekenschap gaven. Dan toch
moest het glas afgekoeld worden, en het tegenovergestelde
heeft plaats. Het is hier de uit de vlam stroomende wa-
terdamp, die tegen het nog niet verhitte glas neerslaat;
maar weldra wordt het glas ook heet, en de aanslag trekt
op zoo als men zegt.
Den waterdamp, die uit een goed brandend vuur ontstaat,
ziet men dagelijks boven uit den schoorsteen opstijgen; de
rook, die daaruit komt, is meestal wit van kleur, het is de
kleur van den waterdamp, die in de koude lucht komende,
in den zigtbaren toestand van wasem overgaat. Wij moe-
ten dien witten rook wèl onderscheiden van den zwarten
rook, die uit een slecht brandend vuur oprijst; deze is een
mengsel van waterdamp met onverbrande deeltjes der brand-
stof, die, door de hitte in kool veranderd, aan den damp de
zwarte kleur geven; het zijn kleine vaste ligchaampjes, die
veel zwaarder zijn dan lucht, en daarom op eenigen af-
stand van den schoorsteen weder naar beneden zakken; de
waterdamp daarentegen verspreidt zich aanvankelijk in de
lucht, en valt eerst later, door bekoeling in eene vloeistof
verkeerd, neder.