Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
_ ÖO.I _
lucht, die geen vreemde stol'fen en dus ook geen kooilig-
chaampjes bevat. Zij is dan ook veelmalen ligter dan het
steenkolengas-, trouwens zij onderscheidt zich van alle an-
dere luchtsoorten door hare buitengemeene ijlheid. Veer-
tien en een halve cubieke palm zuivere brandbare lucht
wegen omstreeks zooveel als éc'a cubieke palm dampkrings-
lucht. Omdat ze uit water ontstaat, noemt men ze gewoon-
lijk wnterstofgas of enkel waterstof.
III.
Enkelvoudige stoffen.
Door proeven van dien aard, als wij hiervoor hebben
opgegeven, is het gebleken, dat alle ons omringende lig-
chamen kunnen ontbonden worden in een niet groot ge-
tal bestanddeelen, die niet weder gescheiden kunnen wor-
den, en die men dus als enkelvoudige stoffen beschouwt.
Sommige van die enkelvoudige stoffen komen maar zel-
den voor, andere daarentegen treffen wij in zeer vele lig-
chamen aan.
Tot deze laatste behooren: zuur-itof, waterstof, koolstof,
.stikstof, en die stoffen die wij metalen noemen, zoo als
ijzer, koper, tin, lood, zink, goud en zilver. Bijna alle
andere dagelijks voorkomende stoffen zijn dus zamengestelde
ligchamen.
Zuurstof noeval men eene luchtsoort, die ontstaat uit sal-
peter, als deze sterk verhit wordt. Het is eene luchtsoort
zonder kleur of reuk, even als de gewone lucht waarin
wij leven. Een cubieke palm zuurstof weegt maar weinig
meer dan een cubieke palm gewone lucht, of met andere
woorden, het soortelijk gewigt van zuurstof is bijna even
groot als dat van gewone lucht. De zuurstof onderscheidt
zich van deze daardoor, dat de brandende ligchamen daarin
veel helderder branden; dat een glimmende zwavelstok er op
nieuws vlam in vat. Als houtskool in zuurstof verbrandt,
ontstaat die luchtsoort, waaraan wij den naam van koolzuur
hebben gegeven; dat is derhalve eene verbinding van kool
met zuurstof. Daar diezelfde luchtsoort nu ook gevormd