Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
INLEIDING.
1.
Ligchamen worden waargenomen met de Zintuigen.
Wanneer wij eene liand uitsteken, en gewaarworden, dal
de liand stuit, dal zij Lelel wordt zicli verder uil te strek-
ken, dan zijn wij verzekerd, dal daar, waar de hand sluit,
een stoffelijk voorwerp aanwezig is. Wij noemen dus al wat
eene zekere ruimte inneemt, en de hand verhindert, om in
die ruimte in te dringen, een stoffelijk voorwerp. In plaats
van de hand te gebruiken, kunnen wij ook elk ander deel
van ons ligchaam bezigen , en wij ondervinden dan hetzelf-
de; wij voelen een' tegenstand, eene drukking tegen ons lig-
chaam: en deze gewaarwording, dit gevoel is hel;^ dal ons
tot het bestaan van ligchamen buiten ons doet besluiten.
Het eene ligchaam geeft ons, wanneer wij het aanraken,
een ander gevoel dan het ander: wij voelen, dat het eene
groot, het andere klein, het eene plat, het andere rond,
het eene glad, hel andere ruw, het eene droog, het an-
dere nat, het eene koud, het andere heet is; wij voelen,
dat het eene ligchaam in rust, het andere in beweging is.
Het gevoel doel ons dus ook de ligchamen van elkander on-
derscheiden en er eigenschappen aan toeschrijven; wij erken-
nen tevens, daler verschillende soorten van ligchamen zijn.
Maar het gevoel geeft ons alleen kennis van de ligcha-
men, die onder ons bereik zijn. Hadden wij maar dat eene
zintuig, dan zouden wij geen verderaf gelegene ligchamen
1