Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 171 — ^
genomen als dat van de brandstof verminderd was. Er was
dus niets verloren gegaan, niets vernietigd, en het bewijs
was gegeven, dat verbranden bestaat in een' overgang van
de brandstof en toegevoerde lucht in iets anders. Wij lee-
ren hieruit, dat ligchamen omgezet kunnen worden in an-
dere, die geheel verschillende eigenschappen bezitten.
Dat onderzoek heeft nog eene nieuwe bijzonderheid doen
kennen, die bij verbranding plaats heeft. De lucht zelve,
die na de verbranding overbleef, na afscheiding van 't geen
zij aan zoogenoemden rook of andere ligchamen mogt be-
vatten, had andere eigenschappen dan vóór de verbranding.
Hiervan kunnen wij ons gemakkelijk overtuigen. Zet men
eene kurk, die een brandend kaarsje houdt, op water, in
een' bak bijv., en daaroverheen een molglas of eene glazen
stolp, waarvan men de monding geheel in het water dom-
pelt, dan gaat het kaarsje, na eenigen tijd, uit. Brengt
men nu een schaaltje onder den rand van 't glas, ligt men
daarmede het glas uit den bak en keert men het vervolgens
met schaaltje en al het onderstboven; brengt men eindelijk
in die lucht een' brandenden zwavelstok, of eene aangesto-
ken kaars, dan gaat zij dadelijk uit. Het is dus lucht, die
ongeschikt geworden is om er verder een ligchaam in te
doen branden, dus andere lucht dan die, waarin wij leven;
men heeft haar den niLdm Yan stiklucht o( stikstof'gegeven.
Niet alleen de brandstof, maar ook de lucht, die er naar
toe is gestroomd, heeft derhalve verandering ondergaan; en
wij zien tevens, dat er verschillende soorten van lucht zijn.
Daar nu de hoeveelheid van de nieuwe luchtsoort die
ontstond, te zamen met al wat er verder na de verbran-
ding overbleef, gelijk was aan de hoeveelheid brandstof, te
zamen met eene zekere hoeveelheid toegestroomde lucht, zoo
is het duidelijk, dat al het eerstgenoemde uit beide die stof-
fen is gevormd, dat er dus vereenigingen of verbindingen
van de brandstof met de lucht hebben plaats gehad. Wij
kunnen dus zeggen: verbranding is het ontstaan van ver-
bindingen der brandstof met lucht, onder ontwikkeling
van warmte, en meestal ook van licht. Dit verklaart,
waarom de verbranding niet kan plaats hebben, zonder dat
er lucht kan bijkomen, want het is duidelijk, dat ver-