Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
DERDE AFDEELTNG.
WAU MTE.
Over Warmte in 't algemeen.
Eene eigene ons allen door ondervinding bekende gewaar-
wording is dat gevoel, 't welk wij warmte noemen, en 't
welk, als liet zeer sterk is, den naam van hitte draagt. Wij
kunnen dat gevoel zelf door woorden niet beschrijven, en
zouden het aan anderen, die het nooit ondervonden had-
den, niet kunnen doen kennen; maar wel kunnen wij on-
derzoeken onder welke omstandigheden en waardoor dit
gevoel veroorzaakt wordt.
Wij voelen warmte, als de zon op ons schijnt, als wij
ons digt bij een vuur bevinden. Wij zeggen dan: de zon
geeft warmte; het vuur geeft warmte. De zon en het vuur
zijn hier de bronnen van onze gewaarwording; er zijn dus
ligchamen buiten ons die dat gevoel te weeg brengen; en
zoo is het bijkans altijd, wanneer wij warmte of koude ge-
voelen. Van het ligchaam, dat ons de gewaarwording van
warmte geeft, zeggen wij dat het warm is, en is die gewaar-
wording sterk, dan zeggen wij eveneens van het ligchaam
dat het heet is. Hoe werkt dat warme of heete ligchaam
op het onze? Wij zeggen: de zon geeft ons warmte, en
onderstellen dus, dat er door de zon iets aan ons wordt
medegedeeld. Dat iets bestempelen wij voorts met den-
zelfden naam als de gewaarwording, die er door wordt
voorlgebragt. Hier dienen wij te onderscheiden, zoo wij dui-
delijk willen zijn, en wij zullen daarom, als wij de gewaar-