Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
- '125 -
echter zoo hoog niet, omdat de luclu, die zich daar bevond,
opeengepakt en zamengeperst, eene meerdere drukking begon
uit te oefenen dan de vrije dampkring boven bet kwiii in
den open' arm. Hiermede ging men nu voort tot bet kwik
in den korten arm juist de verdeelingsstreep D bereikt had,
ten teeken, dat de lucht thans maar de helft van de ruimte,
die zij oorspronkelijk besloeg, innam, en dus tweemaal zoo
digt was als aanvankelijk. Gaf nu een barometer 7G duim
bijv. aan, voor de kwikhoogte die de drukking des damp-
krings opwoog, dan bevond men, dat ook het kwik in den
langen arm juist zóóveel hooger stond dan in den korten.
De opgesloten en zamengeperste lucht maakte dus evenwigt
met 76 duim kwik, en bovendien met den dampkring, die
daar nog op drukte, een bewijs, dat eene tweemaal zoo
digte lucht ook eene tweemaal zoo groote spanning heeft.
Door nog al nïeer kwik bij te gieten, kon men de vloeistof
in den korten arm het teeken G doen bereiken , de lucht
nam dan nog maar een derdedeel van de ruimte AE in,
was dus driemaal zoo digt als de vrije dampkringslucht;
het kwik inden längeren arm stond nu 2 X 76 duim hooger
dan in den korteren, hare spanning bedroeg dus driemaal
zooveel als die van den dampkring. Dat zette men verder
op dezelfde wijze voort, en bevond zoo doende, dat de
spanning of drukking van besloten lucht evenredig is aan
hare digtheid , of omgekeerd-evenredig aan de ruimte die
zij telkens bij meerdere ineenpersing besloeg.
XH.
Gewigt van lucht. Zweven in lucht.
Met behulp van eene luchtpomp, vermeldden wij reeds,
maakt men een' glazen bol nagenoeg luchtledig, en heeft
men zich, door hem zoowel in dien toestand te wegen als
toen het inwendige gemeenschap had met de buitenlucht, en
hij dus met lucht even digt als die daar buiten gevuld was,
kunnen overtuigen, dat lucht werkelijk ook zwaar is. Vol-
komen laat zich echter zulk een ballon niet luchtledig
pompen. Ware dat hel geval, dan kon men gemakkelijk
onderzoeken, mits men maar den juisten inhoud des bal-