Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
_ ■\Q<-2 _
Fig. 38.
glazen buis, die ten minste 80 duim lang is, op zulk eene
wijs met zuiver kwik, dat er volstrekt geen luchtbelletjes
en evenmin waterdamp in aanwezig blijven, zoodat zij ge-
heel met kwik en met niets anders gevuld is, en dat wel
ten boorde toe. Vervolgens plaatse men er den vinger op,
en keere de buis het onderste boven. In dien omgekeerden
stand dompele men ze (zie Fig. 38) met het open
einde, dat nog altijd door den vinger gesloten
wordt gehouden, in een bakje, waarin wederom
kwik is, waarna men eindelijk den vinger weg-
neemt. Het kwik in de buis valt er dan voor
een klein deel uit, zonder dat er lucht voor in
de plaats kan komen, waardoor de ruimte AC
boven in de buis evenmin lucht als kwik bevat.
Op het kwik DE in het bakje drukt nu de ge-
heele zwaarte van den dampkring, terwijl er op
het kwik in de buis, die met dat in het bakje nu vrije
gemeenschap heeft, geen drukking aanwezig is. Er kan
dus geen evenwigt bestaan, ten zij er zulk eene kwikkolom
CB.in de buis geheven blijve, als waarvan de drukking
die der dampkringslucht evenaart. Ons blijft derhalve nog
maar alleen over, dat wij zorgvuldig meten, hoeveel hoo-
ger het kwik in de buis staat dan in den bak, en als nu
te dien einde de toestel voorzien is. van eene naauwkeurige
schaal in Ned. maat bijv., die reikt tot aan het kwik van den
bak, dan heeft men een' zoogenoemden bak-barometer, die
ons de drukking der dampkringslucht kan doen kennen.
Men gevoelt, dat het geen noodzakelijk vereischte is, dat
de buis overal even wijd zij; immers of er zich veel of wei-
nig kwik in de buis bevindt, dit doet, mits het maar eene
zelfde hoogte hebbe, niets af tot de drukking, die door de
vloeistof op haar grondvlak wordt uitgeoefend. Daarente-
gen is het geenszins onverschillig of men eene wijde dan wel
enge buis neme, want hoe enger de buis is, des te meer
zal het kwik van haarbuisjeswerking, zie bl. 43, ondervin-
den, en daardoor — vermits kwikdeeltjes in 't geval waarvan
op bl. 45 gesproken is, verkeeren, en elkander meer aan-
trekken, dan zij door het glas gedaan worden — in eene
naauwe buis iets lager staan, dan gevorderd wordt om even-