Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— '120 —
zuigpomp hel waler slechts tol eene zekere hoogte kan op-
voeren. De opgezogene waterkolom, die in de pomp staat,
oefent eene drukking uit, welke tegen die van de huitenluchl
werkt, en die hij genoegzame hoogte daarmede evenwigt
moet maken. Dit zal gebeuren als de waterkolom ruiui
10 Ned. ellen zich verheft boven den waterspiegel van den
put of de watervergaring, dus als de zuiger G dien loodregten
afstand krijgt van hh'. Hooger kan het water niet opklim-
men, dit heeft de ondervinding geleerd-, men heeft getracht
het door middel eener zuigpomp hooger op te pompen,
maar daarbij ondervonden, dat de pomp geen water gaf.
Uit het gezegde blijkt ook, wal bij eene zuigpomp een
onmisbaar vereischte is. Het waler rijst omhoog, omdat
de buitenlucht drukt en er binnen in de pomp geen andere
lucht is die legendrukking uitoefent; kan er dus in de pomp
lucht indringen onder den zuiger, dan geeft de pomp geen
waler. Dit nu gebeurt, wanneer de zuiger niet voldoende
klemt tegen den binnenwand der pompbuis, of wanneer de
zuigerklep niet behoorlijk sluit op de opening waarop zij
past, wanneer er bijv. steentjes tusschen in geraakt zijn,
die de sluiting beletten. In die gevallen loopt de pomp af,
zij wordt lens; men moet dan den zuiger er uit nemen en
in het eerste geval hem door bekleeding met nieuw leder
weêr in naauwer aanraking brengen met de wanden; in het
tweede geval de klepopening zuiveren van hetgeen zich daar-
in gezet heeft.
Moet het water hooger opgebragt worden, zoo bedient
men zich van eene anders ingerigte pomp, zuig- en pers-
pomp genaamd, waarin het water eerst door de luchtdruk-
king tol eene zekere hoogte wordt opgevoerd, en dan zonder
behulp der luchtdrukking verder naar boven wordt ge-
stuwd; een eenvoudig voorbeeld daarvan hebben wij in de
glazenwasschers-spuit, verder in de brandspuit, de olie-
lampen met uurwerken, enz. Tol nader begrip dier in-
rigting zullen wij ze kortelijk verklaren. Fig. 37 stelt zulk
eene zuig- en perspomp voor. Vergelijkt men die afbeel-
ding met de vorige, zoo komt zij daarmede in veel opzig-
ten overeen. Alleen ziet men, dat de pijpBC van de enkele
zuigpomp hier vervangen is door eene opwaarts staande buis