Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 'JO —
zijn. Doch dat is de bedoeling niet. De jongens dus, wier
beurt het is omlaag te gaan, zullen zich tot dat einde
met hunne ligchamen in dier voege moeten bewegen, dat
hun gezamenlijk zwaartepunt zoo ver mogelijk verwijderd
worde van het midden G, terwijl de knapen aan den an-
deren kant juist het tegenovergestelde hebben te doen. Wie,
bij het stuiten der plank op den grond, dezen met zijne voeten
aanraakt, en hetzij geheel of gedeeltelijk een oogenblik het
gewigt van zijn ligchaam laat dragen, ontheft de wipplank
van dien last, waardoor de bevrachting aan den anderen
kant dat einde omlaag zal doen gaan.
Niet altijd brengt het gebruik van een' hefboom hetzelfde
voordeel aan. Er zijn zelfs werktuigen, die ook hefboomen
genoemd worden wegens hunne overeenkomst met de boven
vermelde, en waarbij men eene grootere drukking moet aan-
wenden, dan de tegenstand bedraagt, dien men overwinnen
wil. Dergelijke hefboomen hebben andere voordeelen, waar-
om men er gebruik van maakt. Wij willen er een enkel voor-
beeld van geven, en daartoe de gewone vuurtang beschou-
wen, die als een dubbele hefboom kan worden aangemerkt.
Fig. 16. Fig. 16 stelt er eene voor. Het eene
c been baC is uit één stuk met het bo-
veneinde GD. Het ander been BAG
draait met behulp van een scharnier
in G. De last, waarmede hier het vermogen evenwigt moet
maken, is de tegenstand dien het kooltje vuur noodzakelijk
moet bieden, zal het tusschen B en Zi gegrepen kunnen wor-
den. Bij A en rt in de rigting der pijltjes wordt de kracht
aangebragt, welke punten ik vooronderstel dat van B en t
op viermaal grooteren afstand zich bevinden dan van G.
De aangewende kracht zal zich derhalve verdeelen en voor
het I gedeelte strekken om het scharnier en zijne kom tegen
elkander aan te drukken, voor i gedeelte slechts het voor-
werp tusschen B en 6 klemmen. Hier is dus het vermogen
grooter dan de last, en staat in verhouding daartoe als 5:1.
Het voordeel der vuurtang is dit, dat men daarmede in slaat
is op betrekkelijk grooten afstand van het vuur toch een
gloeijend ligchaam te grijpen, zonder gevaar te loopen van
zich te branden.