Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 89 —
ondersteunende kracht namehjk, in hel draaipunt, welker
medewerking duidelijk wordt, zoodra wij maar nagaan wat
er gebeuren zou, indien de unster in zijn draaipunt niet
bevestigd ware of niet ondersteund wierd. De toeslel zou
in dat geval noodwendig vallen, en dat ondersteunen is
dus niet anders dan het aanbrengen in het steunpunt C
van eene kracht, die den geheelen toestel met bevrachting
en al draagt. De gewone balans, Fig. 3, is mede een hef-
boom van gelijke soort als de unster, het ligchaam dat ge-
wogen wordt is hier de last, de gewigten in de andere schaal
zijn de kracht-, daar nu beiden hier aan even lange hef-
booms-armen werken, moeten zij ook wel even zwaar zijn,
om evenwigt te maken. In plaats van gewiglen in de schaal
te leggen, kan men met de hand die schaal naar beneden
drukken, en dan moet de hand eene kracht uitoefenen, die
juist zooveel ponden bedraagt als het gewigt, dat anders
in de schaal geplaatst moest worden, dus even zoo groot
als de zwaarte van het ligchaam, dat in de andere schaal
ligt, en 't welk eerst opgeligt zal worden door aanwen-
ding van juist zooveel kracht meer, als men noodig zou
hebben om het ligchaam regtstreeks van onderen tegen de
schaal, waarin hel ligt, op te duwen. Men ziet hier dus,
dat hel gebruik van een' hefboom geen gemak aanbrengt,
wanneer de kracht niet aan een' hefbooms-arm werkt die
langer is dan die van den last, of van het ligchaam dat
opgeheven moet worden.
Een leerzaam voorbeeld van een' hefboom en van de wer-
king van krachten er op hebben wij in de wipplank. Op
F'S- 15- eene plank AB (Fig. 15), die
y .^B in 'l midden C ondersteund is
■ en alzoo aan weerskanten op en
neder kan bewogen worden, plaatsen zich aan de einden twee
of meer jongens, en doen hem beurtelings op en neergaan.
Indien de belasting aan weerszijden juist even groot ware,
voorts beider zwaartepunten A en B op gelijken afstand
van C zich bevonden en op dien afstand bleven, dan zou de
wipplank in evenwigt zijn. Was aan den eenen kant de
vracht zwaarder, dan had zij maar een weinig digter op le
schuiven naar het midden C, en wederom zou er evenwigt