Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 84 —
namelijk een hangend ligchaam uit zijn' evenwigtstoestand
gebragt wordt, keert het, na eenige schommelingen, van
zelf daartoe terug. Een van onderen gesteund ligchaam
daarentegen zal dan geheel omslaan en in eenen gansch an-
deren evenwigtstoestand tot rust komen. Dit verschil staat
in verband met de verschillende ligging van het zwaarte-
punt in beide gevallen. In Fig. 6 ligt het loodregt onder
het ophangpunt, in Fig. 7 loodregt boven het steunpunt.
In Fig. 6 beschrijft het zwaartepunt, wanneer het ligchaam
uit den evenwigtstoestand gebragt wordt, een' naar boven
gekeerden boog-, het rijst dus, en komt tot zijn'laagsten stand
terug, als het weêr in rust komt. In Fig. 7 gaat het zwaar-
tepunt naar beneden, en keert, daar de zwaarte van 't
plankje, de oorzaak der beweging, eene naar beneden wer-
kende kracht is, door de werking dier kracht niet weder
naar boven terug. Men zegt daarom, dat een hangend lig-
chaam zich in een' vasten evenwigtstoestand, een van on-
deren gesteund ligchaam daarentegen zich in een' onvasten
of wankelen evenwigtstoestand bevindt. Konden wij het
zwaartepunt zelf onmiddellijk bevestigen, dan hadden wij
een zoogenaamd onzijdig evenwigt.
Bij eene vierzijdige figuur (Fig. 8), welker overstaande zijden
jfig- 8- even lang zijn, ligt het zwaartepunt in het
punt Z, waar de twee lijnen AG, BD, die
de overstaande hoekpunten verbinden, elk-
ander snijden-, bij een^e rol, die overal even
dik is (Fig. 9), op het midden der lijn, die
de middelpunten van grond- en bovenvlak
Fig. 9. Fig. 10. verbindt, en die men de flf van de rol noemt;
bij eene naald of piramide (Fig. 10) op een
derde van de hoogte van onderen afgerekend;
bij eene cirkelronde schijf, en bij een' bol in
het middelpunt. Bij een ligchaam echter,
dat van onderen gesteund wordt, niet in een
enkel punt, maar in meerdere punten, zoo als een tafel of
stoel, die op 3 of 4 pooten staat, of dat een ondervlak
heeft, waarmede het op den grond staat, is de kennis van
de ligging van het zwaartepunt van belang, omdat daarvan
afhangt of het ligchaam gevaar loopt van om te vallen.