Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 3: 1
Auteur: Wenckebach, Willem; Matthes, C.J.
Uitgave: Leiden: D. Du Mortier & zoon, 1851
[S.l.]: C.A. Spin & zoon
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 670 A 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203451
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der natuur: schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 82 —
Y.
Zwaartepunt.
Wij zagen, dat men een' stok, aan welks einden twee
gewigten hangen, door hem in een enkel punt te onder-
steunen, in rust kan houden. Ditzelfde kunnen wij met
ligchamen van allerlei gedaante doen, mits wij ze juist in
het vereischte punt ondersteunen, iets dat door proefneming
gevonden kan worden. Leggen wij een' pijpesteel of eene
lat, die overal even dik is, op een' vinger, dan vinden wij,
dat zij juist in het midden ondersteund moeten worden,
wil men het omkantelen naar de eene of andere zijde voor-
komen. Uit het vroeger opgemerkte laat zich dit gemak-
kelijk verklaren. De beide helften van den pijpesteel of
van de lat wegen evenveel. Het is dus alsof wij aan beide
zijden van het steunpunt gelijke gewigten hadden hangen,
en bij gelijke gewigten zagen wij, dat het evenwigtspunt
werkelijk in het midden ligt. Maar is het ligchaam niet
overal even dik en dus niet overal even zwaar, dan ligt
het punt, om 't welk het ligchaam in evenwigt is, niet in
het midden. Ook eene pijp, waarvan de kop niet afgebro-
ken is, kunnen wij met weinig moeite op een' vinger in
evenwigt brengen, of in eene lus hangen, zoodat zij niet
omkantelt en uitglijdt-, even zoo een' lepel, een mes, een'
stok met een' knop of eene ijzeren punt er aan. Maar het
ondersteuningspunt ligt dan digter naar het zwaarder deel;
bij de pijp bijv. digter bij den kop, bij den lepel ver-
der van den steel. Dit geval komt overeen met de staaf,
aan welker uiteinden ongelijke gewigten waren opgehangen.
Breken wij de pijp juist in dat punt door, om 't welk zij in
evenwigt hing en wegen wij de stukken, dan vinden wij,
dat zij niet even zwaar zijn-, dit komt daar van daan, dat
de werking van de beide deelen van het ligchaam, om het
naar den eenen of den anderen kant te doen overslaan, niet
alleen van het gewigt der deelen, maar ook van hunnen
afstand tot aan het steunpunt afhangt.
Dat punt van een ligchaam, 't geen alleen ondersteund
behoeft te worden, om het ligchaam in rust te doen zijn.