Boekgegevens
Titel: Kort begrip der algemeene geschiedenis, of Inleiding tot dezelve
Auteur: Curas, Hilmar; Schröckh, Johann Matthias
Uitgave: Leyden [etc.]: Du Mortier [etc.], 1811-1814
2e dr; 1e Nederlandse uitg. 1799-1802
Opmerking: Vert. van: Einleitung zur Universalhistorie zum Gebrauch bey dem ersten Unterrichte der Jugend. - 1729
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3000
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203447
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kort begrip der algemeene geschiedenis, of Inleiding tot dezelve
Vorige scan Volgende scanScanned page
85
ALGEMEENE
dopr willekeurig gezag ^ in den naam van dea
Godsdienst zdve, zoo 1 mg waren beroofd ge-
worden. Luther , en naast hem zwj^'CLiua
en MELANCHXON, verlchafte hun deze vrij-
heid. Door hiuinc vcreeni^de pogingen leer-
de de Christenen hunne oude regten, en dc
oorfpronkeliike gedaanic vau hunnen Gods-
dienst, herkennen en gebruiken. Een groot
deel van Dütïrschland en ^wuferland ^ ge-
heel Zwcederit Denemarken en Engeland^
wierp het Paufclijk juk van de fc4iouderen,.
In vele andere landen w.rkte die zelfde geest
der hervorming op eene krachtige wijze, ea
de Roomfche Bisfchop behield (Icchts het ove-
rige gedeelte zijner onderdanen door vervol-
gingen, doür doodiirafFcn cn door oorlogen^
Hierop verdeelden zicli de westerfche Chris-
tenen in twee kerken, de Koomjchc cn Pro-
ieitantfche, ^Oiider de befchcrming der nieuvy-
herborene vrijheid , traden nu vele kleine
Godsdienst - geiiootfchappen ten voorfchijn ;
zij zelve werd misbruikt ter openlijke beftrii-
ding van het Christendom: des tc grooter
voordeden, echter, bragt zij aan voor de ver-»
betering van het Christelijk geloi^f; voorde ze-
den der bedienaren van den uiterliiken Gods-
dienst; voor don uiterlijken Godsdienst zelve ,
cn op de geheele denkwijze en de zeden der
menfchen in het algemeen. Door deze groor
te omwenteling verkregen dc wetenfchap-
pen eene nienwe yolkoaienheid. Men maak-
te gebruik van al het goede der Griekfche
en Romeinfche fchriiveren ; opende nieuwe
wegen voor het menfchelijke veriland; leerde
de natuur, beter dan te voren, kennen; en
onder dc Protestanten werd, meestendeels
' Oö-
m