Boekgegevens
Titel: Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Auteur: Blink, H.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1885
Opmerking: Met bijlage: Atlas der natuurkundige aardrijkskunde behoorende bij Onze planeet, grondbeginselen ...
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 998 : 1e dr. (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203320
Onderwerp: Aardwetenschappen: fysische geografie, Astronomie: kosmologie
Trefwoord: Fysische geografie, Kosmologie, Leermiddelen (vorm), Atlassen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Vorige scan Volgende scanScanned page
149
Deze steenen erodeeren door die cirkelvormige beweging buisvor-
mige ketels uit de rotsen en worden zelf hierbij rondgeslepen.
Nevensgaande fig. 8i geeft eene afbeelding van de erozie-ketels,
eq welke in den gletschertuin van Lucern
gevonden worden. In de bedding van
vroegere gletschers werden deze ketels
uitgeschuurd door draaikolken van eene
gletscherbeek. De steenen, welke tot slijp-
'^f' materiaal dienden, worden nog in deze
ketels bewaard.


to

§ 8. Dalvorming door erozie. De beken
en stroomen van het hooggebergte, die in
woeste kracht langs de rotsen schieten,
voeren vele stoffen met snelheid mede.
Hoe sneller nu de beweging van het
water is, des te sneller wrijven ook de
medegevoerde steenen over den bodem
•9 en de voortgang der erozie is hieraan
ë evenredig. Bij de bergbeken wordt de
•3 beweging sneller en de watermassa
Z grooter, naarmate zij meer den voet des
s"- 2 bergs naderen. Hierdoor moet ook de
= erozie in dit gedeelte het sterkst zijn.
In fig. 82 zal dientengevolge eerst de
effene oppervlakte A-B, waarover een
bergbeek afstroomt, tot A-/m-B erodeeren,
en zoo vervolgens tot A-n-o-B. Men ziet
hieruit, dat de erozie niet alleen naar be-
neden, doch op rugwaarts voortgaat. In
de meeste gebergten vindt men hiervan
voorbeelden. Als deze erozie plaats heeft
aan beide zijden van een gebergte, kan
op die wijze het gebergte geheel door-
sneden worden. Voor dergelijken arbeid
zijn echter duizenden jaren noodig. Hier-
door is de historische tijd voor de
dalvorming veel te klein; alleen aan de
insnijding in de gesteenten kan men de
erozie-vormingen herkennen. In Amerika heeft men grootsche erozie-
dalen aan den Colorado in Arizona. Deze rivier stroomt over eene
lengte van 60 Geogr. M. door een dal van 1000 tot 2000 Meter