Boekgegevens
Titel: Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Auteur: Blink, H.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1885
Opmerking: Met bijlage: Atlas der natuurkundige aardrijkskunde behoorende bij Onze planeet, grondbeginselen ...
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 998 : 1e dr. (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203320
Onderwerp: Aardwetenschappen: fysische geografie, Astronomie: kosmologie
Trefwoord: Fysische geografie, Kosmologie, Leermiddelen (vorm), Atlassen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Vorige scan Volgende scanScanned page
3
In de zandgronden, v/aar beekjes hun water ontvangen, zijn ge-
woonlijk ijzerdeeltjes aanwezig. Het water nu, dat door den bodem
stroomt, bevat meestal koolzuur en in dit koolzure water is ijzer
oplosbaar. Op deze wijze wordt aan de stroomen water toege-
voerd met eene zeer geringe oplossing van ijzer.
Als bij de overstrooming der beekjes het koolzuur aan het water
ontsnapt, kan er het ijzer niet meer in opgelost blijven en het zinkt
op den bodem neer. Wanneer deze week is als bij het veen, dringen de
ijzerdeeltjes nog tot eeriige diepte er in door. Op deze wijze worden
er na langen tijd ijzeroerbanken gevormd. Het roode water in de
slooten der beekbezinking is een gevolg van die ijzeroxydedeeltjes.
In Drente, Overijsel, Gelderland en Noord-Brabant vindt men o.a.
ijzeroer. ^
§2. Holen en grotten. Door de kloven, scheuren en poriën dringt
het water in de aarde door. Als dit water koolzuur bevat, wor-
den hierin allerlei vaste gesteenten opgelost en zoo medegevoerd.
Fig. 76.
Druipsteenvormingen in de Adelsbergergrot (Krain).
Op deze wijze worden na langen tijd door het water meer of minder
groote ruimten in de aarde uitgespoeld. Deze holten noemt men holen
of grotten. Bovenal heeft dit veelvuldig plaats in de kalkgesteenten,
omdat deze gemakkelijk in water oplosbaar zijn.
De grotten geven dikwijls de prachtigste natuurwonderen te aan-
schouwen. Bij vele grotten in den kalksteen ziet men het gewelf