Boekgegevens
Titel: Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Auteur: Blink, H.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1885
Opmerking: Met bijlage: Atlas der natuurkundige aardrijkskunde behoorende bij Onze planeet, grondbeginselen ...
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 998 : 1e dr. (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203320
Onderwerp: Aardwetenschappen: fysische geografie, Astronomie: kosmologie
Trefwoord: Fysische geografie, Kosmologie, Leermiddelen (vorm), Atlassen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Vorige scan Volgende scanScanned page
139
Kwarts en glimmer, de overige deelen van graniet en gneis,
worden minder gemakkelijk chemisch ontbonden dan de veldspaath.
Echter worden zij mechanisch verdeeld en vormen dan de hoofd-
bestanddeelen van het zand. Wordt het zand door een natuurlijk
cement weder tot een hard gesteente vereenigd, dan ontstaat er
zandsteen. Kleilagen vormen de grondstof tot de kleigesteenten.
§ 4. Bergstortingen. Door de verweering worden dikwijls steen-
massa's van de bergen losgemaakt. Deze steenblokken kunnen een
zeer aanzienlijken omvang hebben en richten bij hun val dan groote
verwoestingen aan. Dit noemt men bergstortingen. Bovenal hebben
dergelijke bergstortingen dikwijls plaats in gebergten, welker steen-
soorten uit samenklonteringen van kleine steenen bestaan, en die
dus gemakkelijk weder van elkander gescheiden kunnen worden.
Kleine bergstortingen hebben in de hooggebergten dagelijks plaats.
Onder de meest vreeselijke bergstortingen behoort die van 1806,
toen een steenmassa van 40 mil. kub. M. van den Rossberg stortte
en het dorp Goldau, benevens 4 andere dorpen met 1000 inwoners
onder het rotspuin begraven werden. In 1881 had er nog eene
bergstorting plaats bij Elm (Zwitserl.), waarbij eene massa van +
10 mil. kub. M. in het dal stortte.
§ 5. Blokvormige verweering. In gesteenten als graniet, syeniet en
gneis, waarbij de afscheidingslagen bijna een regelmatig net vormen,
Fig. 72.
Blokvormige verweering.
ontstaat dikwijls het verschijnsel, dat de verweering zich langs die
lagen voortplant. Op deze wijze kan de geheele oppervlakte van
den berg tot eene ruïne van ordeloos door elkander liggende rots-