Boekgegevens
Titel: Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Auteur: Blink, H.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1885
Opmerking: Met bijlage: Atlas der natuurkundige aardrijkskunde behoorende bij Onze planeet, grondbeginselen ...
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 998 : 1e dr. (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203320
Onderwerp: Aardwetenschappen: fysische geografie, Astronomie: kosmologie
Trefwoord: Fysische geografie, Kosmologie, Leermiddelen (vorm), Atlassen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Vorige scan Volgende scanScanned page
131
ter de drukking is op het water, des te hooger moet de temperatuur
zijn bij het kookpunt). Echter neemt de temperatuur in de diepte
steeds toe, en eindelijk is deze zóó hoog, dat zij overeenkomt met
het kookpunt bij deze drukking. Nu gaat het water plotseling in
damp over. Een hevige, onderaardsche donder kondigt de uitbar-
sting aan, het water in het bekken komt in beweging, 't begint te
golven en razen, kleine waterstralen stijgen in de hoogte en bewijzen
den strijd der dampvorming in de diepte. Eindelijk overwint deze
en de sterke, snelle stoomvorming drijft een 3 M. dikken en 30—
40 M. hoogen waterstraal naar boven, terwijl de ontsnappende
stoom de kokende waterzuil in een witten nimbus van wolken iracht
te verbergen.
Het bekken en het bovenste gedeelte der buis zijn nu ledig, doch
door het nedergevallen en van elders in de diepte toestroomende
watei" worden deze spoedig weder gevuld. Echter is de temperatuur
van het water nu sterk gedaald en eerst na eene voorbereiding van
24—30 uren herhaalt de Geiser hetzelfde schouwspel. De Stokr
op IJsland, welke 100 schreden van den Geiser verwijderd ligt,
heeft daartoe 2—3 dagen noodig. Het Nationale Park aan de Yel-
lowstone in de Vereenigde Staten is door zijne natuurwonderen,
waaronder ook de geisers behooren, bekend. Fig. 67 geeft eene
afbeelding van den Beehive geiser aldaar.
Vragen.
1. Waarin verschillen en waarin komen geisers met fumarolen overeen?
2. Waarvan zal de tijd, die er tusschen twee erupties van een geiser verloopt,
afhangen ?
3. Zal de diepte van de warmtebron er ook invloed op uitoefenen ?
§ II. Aardbevingen. Onder aardbevingen verstaat men de be-
wegingen van de lithosfeer, die veroorzaakt worden door krachten
onder hare oppervlakte. Deze beweging is soms golfsgewijze, soms
stootsgewijze. Bij de golfsgewijze aardbevingen is de aardkorst te ver-
gelijken met de oppervlakte van een door den wind bewogen koren-
veld. Bij eene aardbeving in 1811 in Calabrië was de beweging zelfs
zoo sterk, dat de takken van vrij hooge boomen den grond raakten.
De stootsgewijze aardbevingen doen zich kennen als geweldige
stooten van onder tegen de aardkorst.
De gevolgen der aardbevingen zijn vreeselijk. Wij behoeven hierbij
slechts even te denken aan de aardbeving, welke den 28 Juli 1883
het eilandje Ischia trof, toen bij een enkelen aardstoot hier 2400
menschen onder het puin der instortende gebouwen den dood vonden.
In Zuid-Amerika verloren in 1868 meer dan 70000 menschen door
aardbevingen het leven.