Boekgegevens
Titel: Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Auteur: Blink, H.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1885
Opmerking: Met bijlage: Atlas der natuurkundige aardrijkskunde behoorende bij Onze planeet, grondbeginselen ...
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 998 : 1e dr. (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203320
Onderwerp: Aardwetenschappen: fysische geografie, Astronomie: kosmologie
Trefwoord: Fysische geografie, Kosmologie, Leermiddelen (vorm), Atlassen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Onze planeet: grondbeginselen der wis- en natuurkundige aardrijkskunde ten dienste van Hoogere Burgerscholen, Normaalscholen en tot zelfonderricht
Vorige scan Volgende scanScanned page
123
smolten steensoorten, welke uit het eruptiekanaal naar buiten af-
vloeien en daar als een weinig afbellend, kegelvormig schild de
vlakte om het centrale kanaal bedekken. Op de Sandwich-eilanden
bestaan de Mount Loa en Mount Kea (zie fig. 57) beide + 4350 M.
hoog uit zulke lavakegels wier oppervlakte een hellingshoek van 6°—8°
met het horizontale vlak maakt.
Fig. 57.
Profiel der lavakegels der Mnt. Loa en Mnt.^Kea Op Hawaii.
IL T u f k e g e 1 s. Tuf kegels ontstaan door brijachtige tufmassa's
of met heet water vermengde lapilli, zand en asch, welke zich aan-
vankelijk tot een ringvormigen wal om de opening ophoopen en van
daar langzaam wegstroomen. (Zie fig. 58). Door de brijachtige
gesteldheid wordt de helling dezer tufkegels steiler dan bij de lava-
kegels. Op den top der tufkegels vormt zich meestal eene schotel-
vormige inzinking.
Fig. 58. Fig. 59.
Tufkegel.
Puinkegel.
IIL Puinkegel s. De puinkegels worden gevormd door de
vaste stoffen, als blokken lava, vulkanische bommen, lapilli, asch
en zand, welke zich dicht om de uitbarstingsopening ophoopen en
door hunne vastheid steile kegels vormen (35°—45° helling). De kraters
dezer puinkegels bestaan meestal uit nauwe, schoorsteenvormige
openingen. Bij hun ontstaan zijn de puinkegels gewoonlijk zwart
van kleur, doch door langzame oxydatie der ijzerdeelen verandert
die kleur in roodachtig bruin.
Vele vulkanen bestaan echter niet uitsluitend uit één dezer steen-
soorten, doch uit eene vermenging er van, daar de vulkanen in den
eenen tijd lava, later weer tuf of puin aan de oppervlakte doen
komen. Deze vulkanen noemt men met het oog op hunne samen-
stelling dan ook gemengde vulkanen.