Boekgegevens
Titel: Korte handleiding tot het gebruik der aardglobe bij het onderwijs in de wiskunstige aardrijksbeschrijving voor gymnasia, hoogere burgerscholen, instituten en tot zelfoefening
Auteur: Hennekeler, G. van
Uitgave: Assen: J.O. van Houten, 1867
4e verbeterde en verm. dr; 1e dr.: 1853
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 4574
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203283
Onderwerp: Astronomie: praktische astronomie: algemeen, (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Globes, Kosmografie, Tijdrekening, Positiebepaling, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Korte handleiding tot het gebruik der aardglobe bij het onderwijs in de wiskunstige aardrijksbeschrijving voor gymnasia, hoogere burgerscholen, instituten en tot zelfoefening
Vorige scan Volgende scanScanned page
53-
maan begonnen, (Tan is dit jaar bet eerste van een
uiaancirkel ; het tweede jaar van den inamicirkel zal
dus de epaeta
3 0 dag. 21 ur. 11 nnn, 27 sec.
hebben; het derde jaar eene epacta, die twee ma!en
zoo groot is, het vierde jaar eene epaeta, die drie
malen zoo groot is , waarvan men echter den duur van
de synodische maand moet aftrekken, enz. Dit noemt
men de astronomische epacta. De kerkelijke ©f ge-
wone epacta, die men in den almanak vindt, stelt de
synodische maand op 30 dagen , en de epacta van het
tweede jaar eens maancirkels op 11 dagen(*). Na verloop
vau 19 jaren of een maancirkel zal de epacta weder
11 voor het tweede jaar eens maancirkels moeten we-
zen; in plaats van het getal 10 (ontstaan door de
aftrekkingen van 30), moet men <lan il nemen (f).
De epacta hangt dus af van het gublengetal en kan
uit dit getal berekend wordcm, E,v. voor het jaar 1868
is het guldeügetal 7 en daar men heeft
(7—1) X II = 2 X 30 -h 6,
zoo volgt hieruit, dat 6 de epacta is voor het jaar 1 S68.
De epacta wordt tegenwoordig nog gebruikt ter be-
paling van den 'Paasch-zondag,
Formule van Gauss.
(*) VolgeDS den ouden stijl is de epacta van het eerste jaar eens
maancirkels steeds 11; volgens den nieuwen stijl is de epacta van
het tweede jaar eens maanscirkels , voor de tegenwoordige eeuw 11 ,
en voor de dri« volgende eeuwen 10.
(f) Door de aanwending van de kerkelijke epacta en den nfaao-
cirkel van 19 jaren, die beide onnauwkeurig zijn, zal de fout, ineen
tijdsverloop van 300 jaren, ongevöcr ééu dag bedragen.