Boekgegevens
Titel: Het teekenonderwijs op de lagere school
Auteur: Kruseman, Arie Cornelis
Uitgave: Haarlem: Erven Loosjes, 1880 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: KVB VHBr. 1:1
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203275
Onderwerp: Kunstwetenschappen: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de kunstwetenschappen
Trefwoord: Tekenen, Vakdidactiek
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het teekenonderwijs op de lagere school
Vorige scan Volgende scanScanned page
15
Wij hebben niet veel woorden noodig om in herinnering
te brengen, hoe in de laatste jaren gaandeweg twee
machtige factoren: het kapitaal en het werktuig, zich
van het grootste deel der nijverheid hebben meester ge-
maakt. Zij hebben de verhoudingen in het maatschappelijk
leven een geheel andere wending gegeven; zi] hebben
het arbeidsvermogen uit de algemeene samenwerking in
de hnnden gelegd van enkelen. De zoogenoemde kleine
industrie wordt overvleugeld niet minder door eene over-
macht van geld, dan door eene fabriekmatige vervaar-
diging van duizenderlei voorwerpen van dagelijksch gebruik
of weelde, die vroeger door handenarbeid werden ver-
kregen. Het werktuig en de stoomkracht hebben aan
millioenen menschen het werk uit de vingers genomen
en leveren beter, spoediger en goedkooper hetgeen huis of
samenleving noodig heeft. Voor een groot deel wordt de
arbeidersklasse opgevangen in fabrieken, of is de han-
denarbeid bij velen verlaagd tot een machinalen, die dag
aan dag hetzelfde voortbrengt en juist daardoor die vaar-
digheid en vlugheid erlangt, die met de machine om
den voorrang dingt. Het is van algemeene bekendheid,
hoe, in Zwitserland, een gewoon horloge 300 handen
moet doorgaan eer het als een geheel in den handel komt.
Ieder die in eigen kring rondziet kan dit sprekende
voorbeeld, al is het in mindere mate, toegepast vinden
op allerlei zaken uit zijn alledaagsche omgeving. Genoeg
om aan te wijzen, dat door deze verdeeling van gedach-
teloozen en geestdoodenden arbeid alleen zij gebaat worden,
die, gesteund door geldelijk overwicht, al deze handen
tot hun dienst weten in te spannen, en zij, die deze
voorwerpen voor billijker prijs kunnen koopen dan anders
het geval zou zijn. — Wat is nu hiervan het onvermijdelijke