Boekgegevens
Titel: Leerplichtigheid
Auteur: Kerdijk, A.; Opzoomer, C.W.
Uitgave: Utrecht: J.L. Beijers, 1870
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. N a 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203258
Onderwerp: Onderwijs: recht op onderwijs
Trefwoord: Leerplicht
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerplichtigheid
Vorige scan Volgende scanScanned page
21
uitersten; en het groote politieke probleem bestaat slechts
hierin, de formule te vinden, die de meest mogelijke vrij-
heid van het individu vereenigt met de noodige autoriteit
van den staat.
De verplichting, om de wapenen te dragen tot verdediging
des lands '), de belastingplichtigheid, verwerpt gij die
ook als inbreuken op de individuële vrijheid? Neen. Maar
waarom dan wel de leerplichtigheid?
Het is dus niet de vraag, of de leerplichtigheid een be-
perking is; maar alleen of die beperking noodig is. Liberté
oblige, even goed als noblesse oblige. Wie zelf vrij wil
zijn, moet de rechten van anderen eerbiedigen: de ouders,
die hun kind het noodige onderwijs onthouden, vergrijpen
zich aan het recht van hun nevenmensch. Daarom sla men
niet op de groote trom der individuële vrijheid, maar weêr-
legge het bewijs, dat wij trachten te leveren, dat de
tusschenkomst van den staat in dit speciaal geval gerecht-
vaardigd, noodig is.
Daarenboven, zij die dit argument aanvoeren, maken zich
aan een schromelijke vergissing schuldig. Zij doen het
voorkomen, alsof zij de vrijheid verdedigen om zich al of
niet onderwijs te verschaffen, terwijl het hier in tegen-
deel de vrijheid geldt om zijn hinderen al of niet te doen
onderwijzen. Zij noemen dat de vrijheid, het recht, de
heiligheid van het familieleven
E. de Laveleye t. a. p. bl. 981: L'état croit pouvoir, en vue de sa
sécurité, imposer au jeune homme la dure obligation de quitter son foyer, sa
famille, son travail, de perdre dans les casernes quelques-unes de ses plus belles
années, de verser même son sang et d'obéir à la volonté d'autrui ; il s'empare
de l'homme, le retient sous les drapeaux, lui enseigne le maniement des armes,
et le punit très-sévèrement, s'il se dérobe à cet enseignement forcé. Voilà ce
que fait l'état; et il ne pourrait pas obliger un enfant à s'instruire, à devenir
un citoyen utile à soi et aux autres! Il pourrait établir l'impôt du sang, et il
n'aurait pas le droit de décréter la bienfaisante conscription des lumières et de
la civilisation 1 Imposer la caserne serait légitime, et imposer l'école serait inique 1"
Altmeijer t. a. p. Introduction XIV: „Ces mesures, en effet, seraient