Boekgegevens
Titel: Theoretische gronden der rekenkunde, voor eerstbeginnenden: dienende ter inleiding tot de studie der wiskunde
Auteur: Woelderen, C.L. van
Uitgave: Meppel: H. ten Brink, 1856
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 9866
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203049
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theoretische gronden der rekenkunde, voor eerstbeginnenden: dienende ter inleiding tot de studie der wiskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 87 — ^
gezien, dat er grootlieden zijn, welke van meer dan eene groot-
heid afliangen. Zoo zal het werkloon, aat iemand te betalen
heeft, niet alleen evenredig afhankelijk zijn van bet aantal ar-
beiders, .dat hij in dienst heeft, maar ook nog van het aantal
dagen, dat ieder heeft gewerkt. Als dit gevai plaats heeft,
noemt man eene grootheid, zamengesteld evenredig aflmihelijk
van twee of meer andere grootlieden, waarvan zij, ieder in het
bijzonder, evenredig afhankelijk is. — Ik redeneer aldus: zooveel-
maal meer arbeiders, zooveelmaal meer werkloon; ook nog, zooveel-
maal meer dagen, zooveelmaal meer werkloon; dus is het werkloon
in zamengestelde reden van de arbeiders en den tijd: men heeft dus
Werkloon : Werkloon = Arbeiders X Tijd : Arbeiders X Hjd.
§ 21. Eene zamengestelde evenredigheid is dus zulk eene
evenredigheid, waarin eene of de beide redens uit het product
van twee of meer redens bestaat.
§ 22. De leerling beredenere, zoo als in § 20 gedaan is,
de volgende zamengestelde evenredigheden, die het van be-
lang is, vlot van buiten te kennen. Wij hebben daarbij de
volgende termen met een accent geteekend, om aan te dui-
den, dat de getallen niet gelijk worden voorondersteld.
Werk : werl^ = arbeiders X vjd X krachten : arbeiders' X tijd!
X krachten'.
winst : Winst' kapitaal X tijd : kapitaal' X tijd!
Weg : weg' = snelheid X tijd : snelheid X tijd!
Prijs van brood : prijs van brood' -- prijs van graan X gewigl :
prijs van graan' X gewigt'
Voorraad : voorr! = manschappen X I jd : mansch! X tijd!
Vierkante inhoud : vierkante inhoud' — lengte X breedte :
lengte' X hr^edte'
Inhoud : inhoud' — lengte X heeedie yjliepte : lengte' X
breedte' X dieptd
§ 23. Wij zullen nu door een voorbeeld aantoonen, iioe
men zulke evenredigheden oplost, na vooraf nog opgemerkt
te hebben, dat somtijds de eenvoudige reden ook nog zamen-
gesteld kan zijn in de evenredigheid.
Werk : werl^ = arb. X tijd X kracU : arb! X tijd' X kracht!,
wanneer wij onderstellen, dat dit werk bijv. eene sloot, een
muur of iets diergelijks is.
Zij dan het voorstel: Tk zijn 32 arbeiders, wier krach-
ten, van ieder in het bijzonder, tot die van 39 andere arbei-
ders staan, als 7:6 en welke in 48 dagen eene sloot uit-