Boekgegevens
Titel: Theoretische gronden der rekenkunde, voor eerstbeginnenden: dienende ter inleiding tot de studie der wiskunde
Auteur: Woelderen, C.L. van
Uitgave: Meppel: H. ten Brink, 1856
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 9866
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203049
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theoretische gronden der rekenkunde, voor eerstbeginnenden: dienende ter inleiding tot de studie der wiskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 65 — ^
c. Voor de inhoudsmaat nam men eenen cubus, die eenen
mètre lang en breed was, en waaraan men den naam
van stère of cuhiehe mètre gaf. Voor het meten in winkels
was deze maat echter te groot, en men nam dus voor voch-
ten en granen eene cylindervormige maat, die den inhoud
heeft van eenen cubus, die mètre hoog, lang en breed is,
eu litre genoemd wordt.
Om het gewigt te bepalen, heeft men eenen cubus
genomen van mètre hoog, lang en breed, en gevuJd
met zuiver, gedisteleerd water, tot den grootsten graad van
digtheid gebragt: ongeveer 4 centigraden, het gewigt hier-
van, na aftrek van het bakje, noemt men gramme.
Op deze wijze heeft men de eenheid bepaald: a.) van de
lengtemaat; b.) van de vlaktemaat; c.) van de inhoudsmaat;
d.) van het gewigt. Men heeft hiermede ook het muntstel-
sel in verband gebragt; doch dewijl dit in ons land anders
gewijzigd is, zullen wij het met stilzwijgen voorbij gaan.
§ 118. Om de veelvouden dezer eenheden uit te drukken,
heeft men Grieksche namen genomen.
Beca wil zeggen ifiewmaal; dus is een deeamètre tien mètres.
llecto wil zeggen honderdYS\z.2X-, dus is een hectoare of
hectare honderd ares.
Kilo wil zeggen duizendxasLiA-, dus is een Idlolitre duizend litres.
Myria wil zeggen tienduizendmwX-, dus is een myriagramme
tienduizend grammes.
Om de onderdeden uittedrukken, heeft men Latijnsche
namen genomen.
Bed wil zeggen een tiende; dus is een decimètre een
tiende van eenen mètre.
Centi wil zeggen een honderdste; dus is een centilitre
een honderdste van een litre.
Milli wil zeggen een duizendste; dus is een mïlligramme
een duizendste van een gramme.
Men behoeft dus bij dit geheele stelsel slechts een twaalf-
tal woorden te leeren.
§ 119. Wij moeten hier nog aantoonen, dat, omdat
een mètre tien decimètres heeft, de vierkante mètre honderd
vierkante decimètres, en de cubieke mètre duizend cubieke
deeimUres he^t; of in het algemeen, als de lengtemaat met
10 opgaat, de vierkante met 100, en de cubieke met 1000
zal opgaan.