Boekgegevens
Titel: Korte natuurlijke historie, in leeslesjes voor de jeugd: een schoolboek
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon
Deventer: J.H. de Lange, 1848
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
3e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5671
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202819
Onderwerp: Biologie: natuurlijke historie
Trefwoord: Natuurlijke historie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Korte natuurlijke historie, in leeslesjes voor de jeugd: een schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 03 )
zijn nu wel weinig in getal , cn bijna voor al-
lo dezelfde, als zijnde voornamelijk walerslof,
koolslof en stikstof (*); maar door de levens-
kracht der planten worden deze grondslolfcn zoo-
danig, en in zulk eene evenredigheid, tegen elk-
ander eigen gemaakt, als de aard van elke bij-
zondere plant, en zelfs van ieder deel derzel-
ve, medebrengt. Zoo groeijen dan do bittere
radijs, de zure zuring en de zoele aard-
l)ezie op denzell'den grond, de vergiftige nacht-
schade naast het voedzame koren, het verdoo-
vend heulsap naast den vervrolijkenden wijn. —
Grond en luchtstreek brengen aan- dc gesteldheid
der gewassen ook veel toe, en ieder heeft zelfs
eene eigene soort; want bij de heide wast de
weelderige klaver niet, en in de heete luchtstre-
ken vindt men geene soorten van kool en
knollen.
Van de opgenomene en eigengemaakte voed-
seldeelen worden vervolgens ook die bijzondere
stoffen afgescheiden, welke verschillende planten
tot zekere beslanddeelen, voortbrengsels en vruch-
ten noodig hebben. Zoo bevatten sommige
meel , suiker, manna , was , olie , kam-
fer , gom, hars; — zoo brengen de boo-
men appelen, peren , )ruimen , kersen , vij-
gen, citroenen en duizende andere vruchten voort.
Ofschoon de planten het licht tot haren volko-
men' groei volstrekt noodig hebben, zoo is
het echter des nachts, dat zij het meest groei-
jen, dewijl alsdan de vochten, door meerdere kou-
de, verdikken en gemakkelijt^er eigen gemaakt wor-
den. Even zoo bespeurt men bij vele gewassen
des avonds een uitrusten of slaap, doordien dan
(•) Uit het Natuurkundig SchooILork kan men ook deze
,';vond8lonen nader Iccrcn kennen.