Boekgegevens
Titel: Schetsen uit het natuurleven: een leesboek voor scholen
Auteur: Hiecke, Robert Heinrich; Brugsma, Berend
Uitgave: Te Groningen: bij J.B. Wolters, 1861
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 4599
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202691
Onderwerp: Biologie: natuurlijke historie
Trefwoord: Natuurlijke historie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Schetsen uit het natuurleven: een leesboek voor scholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
I)E HOENDERS. 57
Nu wil ik u ten slotte nog iets verhalen van eene soort van
hoenders, die men in Duitsehland pachthoenders noemt, en
welke ook hier en daar in ons vaderland onder dien naam bekend
zijn. Niet omdat ze zich door hunne gedaante of kleur gunstig
onderscheiden; in tegendeel, ze zijn doorgaans zoo mager, dat
ze tot een bekend spreekwoord aatdeiding hel)ben gegeven, maar
omdat ze ons een oud gebruik onzer voorvaderen herinneren.
In de tijden, toen de vaderlandsche weiden en velden nog door
roovers en woeste ridders onveilig werden gemaakt, konden de
arme boeren hunne bezittingen niet tegen plundering in zeker-
heid stellen. Toen begaven ze zich naar voorname heeren en ba-
den die om hunne bescherming; en deze werd hun beloofd, on-
der voorwaarde, zoo als ook billijk was, dat ze daarvoor eene
serin^e belasting tot versfoedino: aan hunne beschermers moesten
O P " O O
opbrengen. Doch in die dagen was het geld nog schaarsch, en
wat was nu wel natuurlijker, dan dat de boeren deze heeren
iets gaven van hetgeen zij in overvloed hadden, namelijk: ko-
ren, hoenders, ganzen en dergelijke, waarbij zij evenwel zorg-
den, dat het beste en vetste in hunne eigene handen bleef. Deze
pachthoenders kregen onderscheidene namen naar de voorwer-
pen, waarvoor zij gegeven werden, als boschhoenders of veld-
hoenders, of naar de vervaldagen, waarop zij geleverd moesten
worden, zoer als St. Maartens-, Kers- en Paaschhoenders. In
sommige streken worden deze belastingen, als eene soort van erf-
pacht, nog werkelijk opgebragt; in andere oorden betalende boe-
ren nu daarvoor eene zeer kleine somme gelds, en zijn van de le-
vering dezer hoenders of andere soortgelijke voorwerpen ontslagen.
I>K WAr^VISCH.
Voor de uitvinding van het kompas, 't welk den schippers
thans even zeker in de heetste, als in de koudste zeeën den weg
wijst, was de kennis, die men van de bewoners des oceaans