Boekgegevens
Titel: Prozastukken voor de hoogste klassen van 't gymnasium
Auteur: Bosch, J.H. van den
Uitgave: Utrecht: H. Honig, 1896
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 08-239
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202619
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse letterkunde
Trefwoord: Bloemlezingen (vorm), Leermiddelen (vorm), Bellettrie (teksten)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Prozastukken voor de hoogste klassen van 't gymnasium
Vorige scan Volgende scanScanned page
m
120
komen, zeggen zij, en niet gezocht worden. Daarom ook
schrijven velen, en vrachten het al schrijvende; en het opstel
is af, en — het is niet gekomen! Een vooroordeel, bij over-
levering voortgeplant, keurt dit zoeken af. Maar is men
het eens omtrent het vyoord zoeken? Stellen wij een pro-
zaïst, die eene gedachte nedergeschreven heeft, duidelijk
en naauwkeurig genoeg: hij leest ze nog eens over, en
de uitdrukking schijnt hem loom en traag. Indien hij zulk
een is die, in zijnen spoed, over dit struikelblok heenstapt
en niet omziet, laat hem voortspoeden en zien waar hij
te huis komt! van dezen spreken wij nü niet; maar, zoo
hij iemand is die iets geestigers verlangt, hoe moet hij
doen ? wat begeert het vooroordeel ? — dat het hem invalle;
dat hij niet zoeke. — Doch, het zij dit nu terstond, of
naderhand, bij betere luim, hem invalle, hoe zal dit gaan ?
wanneer hij niet denkt? — niemand kan gedachteloos
zijn — wanneer hij aan iets anders denkt? — dan is het
onmogelijk. — Zoo moet hij toch denken dat hij wenscht
dat het hem invallen zal. Wel nu, dit noemen wij zoeken,
en het geschil houdt op. — Er bestaat eene kunst, die
zulk eenen geest, zulk eene levendigheid en warmte
zoekt; maar zij is moeijelijk: want zij is de vereeniging
van vele volkomenheden, en wat zij levert, moet aan het
natuurlijke gelijk zijn. — Ik bedoel, ten tweede, het korte
l ■ en puntige, dat wij eenen inval heeten, en dat met zoeken
hoogst zelden te verkrijgen is. Hij is een gelukkig schrijver,
wie met deze invallen ruim bedeeld wordt: hij kan zijnen
lezer aangenaam verpoozen en onderhouden, en den rimpel
der ingespannen aandacht hem doen ontplooijen; maar
geene andere gave vereischt in haar gebruik meer kiesch-
heid en fijner gevoel; want gevaar van misbruik is steeds
nabij; en zoo dikwijls, in die snelheid der geestbeweging,
de aard van het onderwerp en de persoon des schrijvers
vergeten worden, zijn de grenzen in een oogenblik over-