Boekgegevens
Titel: Beginselen der wiskundige aardrijkskunde
Auteur: Berman, A.
Uitgave: Heusden: L.J. Veerman, 1891
2e uitg; Heruitgave van de eerste uitgaaf Haarlem, W.H.J. van Nooten, 1886
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 1653
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202571
Onderwerp: Astronomie: praktische astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Handboeken (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der wiskundige aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
46
van de plaats van 't schip. Een dergelijk geval doet zich ook
voor bij reizigers of ontdekkers van nog niet onderzochte land-
streken; zoo ze geen kennis dragen van astronomische bewer-
kingen of plaatselijke omstandigheden 't gebruik van instrumenten
niet toelaten. De door 't kompas aangeduide richtingen en de
lengte van den afgelegden weg moeten dan dienen ter benaderde
ligging van de ontdekte landstreek. De teekening van groote
landstreken in alle niet-Europeesche landen berust op de con-
structie van derwijze opgenomen reiswegen.
Datumgrens.
Des middernachts grijpt de verwisseling van datum plaats, b.v.:
5 Juni verandert in 6 Juni in den nacht (12") van 5 op 6 Juni.
De eene helft der aarde heeft dus steeds een datum, die een
dag verschilt met dien van de andere helft. Daar nu een schip,
bij elke wereldomzeiling, dat steeds oostwaarts gaat, een dag
(d. i. de tijdruimte begrepen tusschen 2 opeenvolgende doorgan-
gen van de zon door den meridiaan) in minder dan 24" aflegt,
4', 8', 12' enz. al naar men 1°, 2°, 3° enz. naar 't Oosten is ge-
gaan, zoo zal een schip bij 't einde van den tocht 360 x 4 = 1440' =:r
24" vooruit zijn (het gaat met eiken graad oostwaarts de zon 4'
tegemoet) en 't dus 1 dag later hebben, als 't in de uitgangsplaats
terugkomt, dan daar de datum is. Gaat 't schip b.v. weg den
2" Februari uit A. en komt het daar terug als men te A. 9 Oc-
tober schrijft, dan heeft 't schip den datum van 10 October.
Ter vereffening van dit verschü moet de manschap dus een dag
dubbel teUen (b.v. 2maal 21 Juni teUen) gedurende de vaart om
aan boord denzelfden datum te hebben bij terugkomst op de
plaats van vertrek, als daar is. Omgekeerd komt een schip, dat
steeds westwaarts stevent op een geheele reis om de aarde
24» te kort; het verwijdert zich van de zon en heeft van middag