Boekgegevens
Titel: Beginselen der wiskundige aardrijkskunde
Auteur: Berman, A.
Uitgave: Heusden: L.J. Veerman, 1891
2e uitg; Heruitgave van de eerste uitgaaf Haarlem, W.H.J. van Nooten, 1886
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 1653
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202571
Onderwerp: Astronomie: praktische astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Handboeken (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der wiskundige aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
14
't Noorden heet de streek aan den hemel, juist tegenover
't Zuiden.
't Zuidpunt noemt men 't snijpimt van den topcirkel, waarin
de zon op den middag haar hoogsten stand bereikt, en den hori-
zon. 't Oostpunt en 't westpunt liggen 90°, 't noordpunt 180° van
't zuidpunt.
Middaglijn heet de lijn, die 't noordpunt en 't zuidpunt ver-
bindt.
Meridiaan of middagcirkel noemt men den cirkel, die door
't noord- en zuidpimt gaat; middagcirkel wordt hij genoemd,
omdat het middag is voor een plaats, als 't middelpunt der zon
door den meridiaan dier plaats gaat. Met den equator en den
later te noemen zonsweg behooren de meridianen tot de groote
cirkels.
Opmerking. Een der meridianen wordt de eerste genoemd,
maar welke? Er zijn toch zooveel meridianen als er plaatsen
op den evenaar zijn, d.i. ontelbaar vele. Men kan voor eersten
meridiaan kiezen, welken men wü. Dat hangt van 's menschen
willekeur af. Ptolomeus (150 n. C.) legde den eersten of nul-
meridiaan door de westelijkste streek der toen bekende aarde,
n.l. de Canarische eilanden. Om verschillende redenen bepaalde
Lodewijk Xlll in 1634, dat de Fransche sterrekundigen dien
meridiaan voor eersten zouden aannemen, die 20° Westelijk van
de Parijsche sterrewacht ligt. Men meende, dat die meridiaan
over 't eiland Ferro liep; dat is niet zoo, hij ligt meer in zee
tusschen Ferro enTeneriffe; hij wordt echter gewoonlijk meridiaan
van Ferro genoemd. De meridiaan van Ferro wordt opDuitsche
kaarten meestal voor den eersten aangenomen. Hij heeft 't voor-
deel, dat de Oude wereld slechts oostelijke, de Nieuwe wereld
slechts westeUjke lengte heeft. De Franschen nemen als eersten
meridiaan aan dien over Parijs, de Engelschen dien, welke over
de sterrenwacht te Greenwich loopt, welk voorbeeld sedert kort
ook Duitsche kartographen volgen. Op zee rekent men bijna