Boekgegevens
Titel: De moederplant: leesboek voor de hoogere klassen der lagere school
Deel: 1e stukje
Auteur: Veenendaal, E.J.; Zanten, Jacob van
Uitgave: Utrecht: Kemink & Zoon, 1891 *
3e dr; 1e dr.: 1886
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 8642
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202057
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De moederplant: leesboek voor de hoogere klassen der lagere school
Vorige scan Volgende scanScanned page
86
zien en hooren van hun biddenden Koning tot tranen toe
bewogen; en opstaande, zeide deze: „Mannen! weent niet,
maar bidt vurig. Vlijtig gebeden is reeds half gewonnen.
De beste Christen is ook de beste soldaat!"
Gustaaf Adolfs geoefend leger wekte spoedig groot ontzag.
Het was geen woeste horde, integendeel! het stond onder
de strengste tucht. De Koning zelf sloeg zorg\'uldig acht
op het gedrag zijner soldaten. Ieder regiment had een veld-
prediker, en eiken morgen en iederen avond werd in de
open lucht godsdienstoefening gehouden.
Het duurde niet lang, of de „Sneeuwkoning," zooals de
Oostenrijkers den Zweedschen Koning spottend noemden,
had reeds Pommeren en Mecklenburg bezet. Tot zijn groote
teleurstelling vergunden Protestantsche vorsten hem niet,
door Brandenburg en Saksen te trekken. Hij wilde zoo
gaarne de groote en prachtige stad Maagdenburg bevrijden,
welke door Tilly belegerd werd. „Houdt het nog slechts
drie weken vol!" riep hij den benauwden Maagdenburgers,
die hem om hulp smeekten, toe, „dan kom ik, zoo God
wil." Maar de onderhandelingen omtrent den doortocht
hadden zoo weinig gevolg, dat eerlang de tijding kwam:
„Maagdenburg is door Tilly veroverd, en bijna geheel ver-
brand ; nagenoeg al de 30.000 inwoners zijn vermoord!" (Zie
les XXI.)
De Saksische Keurvorst bevond zich eindelijk in zoo grooten
nood, dat hij Gustaaf Adolf te hulp riep. Nu vereenigden
zich Saksers en Zweden, en deze vielen den 7den September
1631 bij Breitenfeld den vijand aan. De Saksers weken terug,
maar de Zweden bleven staan als een muur, en na een hef-
tigen strijd was Gustaaf Adolf overwinnaar; de keizerlijke
soldaten namen in allerijl de vlucht. Dat deed de Evange-
lischen weder moed vatten. Door Thüringen, Frankenland
en de Rijnstreek trok de Koning den vluchtenden vijand
na. Overal herstelde hij de Evangelische kerk, en allen be-